كلام در اين آيه شريفه در چند مقام واقع مىشود : 1 - در جمله يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ كلمه ناس اسم جمع است و محلى بالف و لام افاده عموم ميدهد شامل جميع افراد انسان است بخصوص بقرينه جمله بعد . و امر ( اتقوا ) امر ارشادى است مثل امر ( اطيعوا ) اعمال مولويت در او نشده كه تارك تقوى دو عقوبت داشته باشد يكى براى ارتكاب معصيت مثل شرب خمر و يكى براى ترك تقوى بلكه ارشاد بوجوب عقلى است كه مترتب نميشود بر او جز عقوبت مرشد اليه كه معاصى باشد ، بلى حسن ذاتى دارد كه اگر براى خدا ترك معاصى كند علاوه از اينكه از عقوبات آنها نجات پيدا مىكند براى اين صفت حميده مورد مثوبت هم واقع مىشود و لذا در خطبه شعبانيه ميفرمايد ( افضل الاعمال فى هذا الشهر الورع عن محارم اللَّه ) . و دليل بر وجوب عقلى تقوى سه چيز است كه در آيه اشاره دارد يكى وجوب شكر منعم و يكى تخلص از عقوبات معاصى و يكى مراقب بودن خداوند كه تفصيلش در جملات بعد ذكر خواهد شد انشاء اللَّه تعالى . و تعبير به ( ربكم ) نوع عنايت و تفضيليست كه خداوندى كه شما را تربيت فرموده از مقام ترابى و نباتى و نطفه و علقه و مضغه و لحم و عظم و صورت‌بندى و افاضه روح و از طفوليت بمقام رشد بشريت رسانده و تمام وسائل براى زندگانى شما فراهم فرموده سزاوار است كه از مخالفت با او اجتناب كنيد و از تحت فرمايش او خارج نشويد . 2 - در جمله الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها مراد از نفس واحده حضرت آدم ابو البشر عليه السّلام است و كلمه واحدة تاء آن تاء تأنيث نيست تا اشكال شود كه چرا ( نفس واحد ) نفرمود بلكه تاء وحدت است و تأكيد وحدت است يگانه نفس و مراد از زوج مادر آدميان حوى است و تعبير بزوج دون الزوجة