السيد عبد الحسين الطيب
20
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
و ابن سبيل از سادات است لكن اينهم خلاف ظاهر است زيرا اولوا القربى اعم از فقير و غير فقير است و يتامى و مساكين اگر مراد از ارحام باشد خود اولوا القربى شامل بود احتياج ببيان نبود بلكه آن هم اعم است بلكه ميتوان گفت غير ارحام است چون عطف به اولى القربى است و اللَّه العالم . [ سوره النساء ( 4 ) : آيه 9 ] وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعافاً خافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَ لْيَقُولُوا قَوْلاً سَدِيداً ( 9 ) و بايد بترسند كسانى كه اولاد و ذرارى ضعيف پس از خود ميگذارند كه خوف دارند كه آنها به فقر و بىچارگى گرفتار شوند پس بايد از خدا بترسند و از نافرمانى آن پرهيز كنند و گفتار آنها گفتار شرع و عقل پسند باشد . اين آيه شريفه را دو نحوه تفسير كردند و هر دو از اخبار مستفاد مىشود : اول - اينكه كسى كه اولاد صغار دارد مثل صغار و مجانين و سفهاء كه تمكن از تحصيل معاش ندارند تمام مالش را صرف خود نكند چه در زمان حيات و چه وصيت كند كه پس از موت صرف او كنند و براى اولادش چيزى منظور نياورد و آنها به فقر و فاقه گرفتار شوند زائد بر ثلث حق ندارد وصيت كند بلكه ثلث هم زياد است ، چنانچه در اخبار تصريح شده . دوم - كسى كه وصى و قيم صغار شد در مال صغار اجحاف و تعدى نكند و آنها را به فقر نيندازد كه پس از او با ذريه او همچنين معامله خواهد شد و بترسد كه ظلم به اولاد صغار ديگران اثرش ظلم بصغار خود است از ديگران . و ممكن است گفته شود كه آيه شريفه عام است و هر دو قسم را شامل مىشود به اين معنى كه مراد از وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعافاً كسانى كه ذرية ضعاف دارند بترسند و آنها را گرفتار فقر و بيچارگى نكنند نه بالمباشرة كه براى آنها از تركه منظور نياورند و نه بالتسبيب كه بذرارى ديگران تعدى