به خداوند كه محاسب باشد . شرح اين آيه شريفه در چند جمله بيان مىشود - ( جمله اولى ) ايتام تا مادامى كه به حد بلوغ و رشد نرسند بايد اموال آنها دريد قيم آنها باشد چه پدر و جد پدرى معلوم كرده باشند يا حاكم شرع معين كرده باشد ، و حد بلوغ در پسرها پانزده سال قمرى يا خروج منى كه مراد از بلوغ نكاح است يا انبات شعر ، و در دخترها تماميت نه سال قمرى است اگر تاريخ ولادت معلوم باشد يا حيض اگر مجهول باشد ، و حد رشد عقل اينست كه تضييع مال نكند و بتواند حفظ كند و بمصارف غير عقلايى صرف نكند . مسئلة - اگر به حد بلوغ و رشد رسيدند ولايت پدر و جد پدرى و وصى و قيمى كه براى آنها معين شده قطع مىشود و اگر بعد از بلوغ و رشد سفيه شدند يا ممنوع التصرف شدند حاكم شرع بايد قيم بر آنها معين نمايد و حكم مجنون هم همين است بلى اگر سفاهت و جنون متصل به زمان صغر باشد ولايت آنها قطع نميشود تا به حد رشد و كمال عقل برسند . ( جمله ثانية ) قيم تصرفاتش در اموال آنها بايد مطابق صرفه آنها باشد بر خلاف صرفه نميتواند عمل كند به اينكه قرض بر دارد يا بيكى قرض دهد يا اسراف در مصارف خود يتامى كند و امثال اينها و لو ضرر نداشته باشد چه رسد بتصرفات ضررى ، و اگر قيم بر خلاف صرفه رفتار مىكند حاكم شرع او را عزل مىكند و ديگرى را بجاى او نصب مىكند يا كسى را منضم به آن مىكند يا ناظر براى او مينگارد ( جمله ثالثه ) قيم نميتواند جهت حق الزحمة خود از مال يتامى بر دارد در صورتى كه احتياج