السيد عبد الحسين الطيب
19
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
اينست كه قرآنى كه حضرت على عليه السّلام جمعآورى فرموده به ترتيب نزول و تقدم منسوخ بر ناسخ و متضمن شأن نزول و تفسير و تأويل و ذكر خاص و عام بوده و چون اين قسمت با اغراض و مقاصد افراد خاص منافات داشته از اينجهت آن را نپذيرفتند 5 - در بعضى از كتب و زبانهاست كه عثمان در زمان خلافتش دستور داد قرآن را جمعآورى كنند و قرآنى را كه زيد بن ثابت جمع كرده بود از آن استنساخ نموده ببلاد اسلامى فرستاد و ساير قرآنها را سوزانيد و اين سخن بىپايه و نادرست است براى اينكه اولا ( چنانچه قبلا متذكر شديم ) قران پس از رحلت رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بلافاصله در مجمع مسلمانان در مصحف واحد جمع گرديد و ثانيا تا زمان خلافت عثمان جمعيت مسلمانان اكثر نقاط زمين را گرفته و بيش از هزار شهر را در قلمرو خود درآورده و نسخ قران در همه بلاد مسلمين منتشر شده بود و براى عثمان مقدور نبود كه تمام قرآنهايى را كه در نقاط مختلف جهان بود جمعآورى كرده و بسوزاند و بر فرض اگر چنين عملى ميكرد با چه عكس العملى از جانب مسلمانان روبرو ميشد ؟ و آيا از سينه مسلمانان ميتوانست محو كند ؟ بلى در بعض اخبار دارد « 1 » كه از عبد اللَّه بن مسعود و ابى بن كعب خواست قرآنى را كه نوشتهاند به او دهند تا با قرآنى كه خودش نوشته تطبيق كند عبد اللَّه بن مسعود امتناع كرد دستور داد او را زدند و به زور قران او را گرفته سوزانيدند و امّا رسم الخطى كه در بعض مصاحف بعثمان نسبت ميدهند دليل بر اين نيست كه اختلافي با ساير قرآنها داشته باشد ، بلى ممكن است در وقف و وصل و تعيين آيات و طرز كتابت بعض كلمات و نحو اينها اختلافي باشد و اين ضررى باصل قران نميزند بلكه در رسم الخط عثمان در بعض موارد غلطهاى كتابى هم ديده
--> ( 1 ) - صافى در مقدمه ششم