أبو الحسن الشعراني
73
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ . « 1 » مؤلف : و در آيه دليل است بر آنكه قدرت قبل فعل باشد و خداى تعالى خبر داد كه قدرت پيش از امر است ، پس قدرت به دو درجه پيش از فعل باشد . علّامه شعرانى : متكلّمين گويند : قدرت قبل از فعل است . و در كافى چند روايت آمده كه قدرت با فعل است و چون خبر واحد است و مخالف عقل ، علماى ما بر آن اعتماد نكردند . « 2 » وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ . « 3 » مؤلف : خطاب در اين آيه و جملهء آيات مقدّم به اهل كتاب عهد رسول است ( صلوات اللّه عليه ) و مراد پدران ايشان ، چنانكه برفت ، در آياتى كه پيش از اين است ، گفت : ندانستهاى حال آنان كه اعتدا كردند . علّامه شعرانى : از اين آيهء كريمه معلوم مىگردد كه يهوديان عهد پيغمبر اين حكايت را مىدانستند ، امّا امروز از آنان خبر ندارند و نه تورات و نه احاديث آنان چنين قصّه [ اى ] روايت نكرده . و مانند اين بسيار است از جمله « عزير ، ابن اللّه » كه امروز سخت انكار دارند ، امّا يهوديان عصر پيغمبر در آن شهر بدان معتقد بودند . و در ساير امم نظير اين هست ، در زمانى حكايت مشهور است و زمانى نيست ، تنها در كتاب مسطور بود ، نظير حكايت سلامان و آبسال ، [ كه ] ابو على بن سينا در اشارات نام برده و بدان تمثيل كرده و شارح آن خواجه نصير الدين طوسى از آن خبر نداشت ، گويد : پس از بيست سال بر آن واقف شدم . « 4 »
--> ( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 63 . ( 2 ) . روض الجنان ، ج 1 ، ص 214 . ( 3 ) . بقره ( 2 ) آيهء 65 . ( 4 ) . روح الجنان ، ج 1 ، ص 215 .