فَقُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ . « 1 » مؤلف : مجاهد گفته است كه صورت آنها مسخ نشد بلكه قلب آنها مسخ گرديد ، سپس تمثيل آنها به قردة ، مثل تمثيل حمار است در آيهء كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً « 2 » علّامه شعرانى : به مذهب مجاهد - چنان‌كه طبرى « 3 » و ديگران نقل كرده‌اند - اصحاب سبت در معنى مسخ شدند نه در جسم و صورت ؛ يعنى ذليل و پست و بيچاره گشتند . امّا اين تفسير بر خلاف مشهور است . « 4 » مرحوم شعرانى : تفسيرى كه مجاهد كرده است ، دستاويز بسيارى از مفسّرين جديد است كه به تكلّف آيات حضرت موسى - على نبيّنا و آله و عليه السّلام - را به وجهى خالى از غرابت بلكه گاهى خالى از اعجاز تفسير مىكنند ، مثلا شكافتن دريا را گويند به وزش باد شديد در ناحيهء كم‌عمق و كم‌عرض قلزم نزديك خليج سوئس بود و نيز خدا به زلزله و مثل آن چشمه‌هايى از كوه بيرون آورد و چشمه‌هايى طبيعى موسوم به عيون موسى در آن نواحى معروف بوده ، و گويند به زلزله يا علّت ديگر ، قطعه‌اى از كوه طور جدا گشته بود ، مشرف بر سقوط و بنى اسرائيل در دامن كوه بودند ، و مىترسيدند كه بر آنها بغلتد . و زير كوه بودن ، مراد همان در دامن كوه بودن است و امثال اين توجيهات بسيار و منشأ همهء اينها استبعاد است . و ما گوييم خداوند بر همه چيز قادر است و در مقابل قدرت او از هيچ‌چيز تعجّب نمىكنيم و حقيقت را به خود او وا مىگذاريم . « 5 » مؤلف : خداى تعالى عذاب به ايشان فرستاد و ايشان را مسخ كرد ، با كپى كرد ايشان را .

--> ( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 65 . ( 2 ) . جمعه ( 62 ) آيهء 5 . ( 3 ) . جامع البيان ، طبرى ، ج 1 ، ص 437 . ( 4 و 5 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 225 .