أبو الحسن الشعراني
415
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
وَ الْمُحْصَناتُ من أهل الكتاب به غير النكاح ، كالمتعة ، و التسرّي بهنّ ملحق بالإجماع لا بلفظ الآية . « 1 » إِذا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ . « 2 » مؤلف : چون بداده باشى مهرهاى ايشان ، و مهر در برابر استمتاع بود . علّامه شعرانى : به مذهب ما در متعه ذكر مهر واجب است و در نكاح واجب نيست و اينكه تأكيد و تصريح فرمود كه اجر آنها را بدهيد ، مؤيّد متعه است و اهل سنّت چون متعه را جايز نمىدانند ، ناگزير اين آيه را حمل بر عقد دايم كنند و ما چون متعه را جايز مىدانيم ، بدين آيه در متعه عمل مىكنيم و نسخ ضعيف است . « 3 » وَ مَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ . « 4 » مؤلف : و ارتداد به نزديك ما درست نيست ، لما يؤدّي إلى الإحباط أو الجمع بين الثواب و العقاب على سبيل الدوام على ما بيّناه فيما مضى . علّامه شعرانى : يعنى از ايمان حقيقى ممكن نيست كسى مرتدّ شود و آنكه مرتد مىشود ، در واقع ايمان نداشته است ؛ چون اگر فرض كنيم كسى واقعا مؤمن بود و عبادت كرد ، عبادت او صحيح است و مستحقّ ثواب بر آن ، و چون مرتدّ شود مستحقّ عقاب دايم باشد . پس اگر ثواب عبادت گذشته را به او ندهند ، احباط است و احباط در مذهب ما باطل است و اگر بدهند ، جمع بين ثواب و عقاب باشد . پس اگر ثواب عبادت گذشته را به او بدهند ، جمع بين ثواب و عقاب باشد . پس چارهاى غير آن نيست كه ارتداد حقيقى را منكر شويم .
--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 163 . ( 2 ) . مائده ( 5 ) آيهء 5 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 119 . ( 4 ) . مائده ( 5 ) آيهء 5 .