بِالْأَمْسِ - إلى قوله - لَوْ لا أَنْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنا لَخَسَفَ بِنا . « 1 » علّامه شعرانى : بسيارى از مردم گويند : در وظائف اخلاقى حكم وجوب و حرمت نيست و اين آيه ردّ ايشان است ؛ چون اگر تمنّاى مثل مال قارون حرام نبود ، متمنّى سزاوار خسف عذاب نمىگشت . و در تأييد اين ، آيات بسيار است ، مثل قوله تعالى : يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ « 2 » و مانند : إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا « 3 » و لكن اعمال ظاهر كه بر جوارح پيداست ، هر كس بيند مىداند مرتكب آن معصيت كرده و حكم به فسق او مىكند : امّا عمل قلبى چون پيدا نيست ، مرتكب را در انظار مردم آلوده جلوه نمىدهد . « 4 » لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ . « 5 » مؤلف : و قولى دگر آن است كه مراد حظ و نصيب دنياست از رزق . و مراد به كسب اكتساب مرد است در دنيا . رزق و مال را گفت هركسى را نصيبى هست به حسب آنچه صلاح اوست از رزق و كسب‌وكار او . از مردان و زنان تمنّا زياد نبايد كرد ؛ چه اگر صلاح او در آن بودى ، او را همچنين بدادى ، چون نداد ، مراعات مصلحت او كردند . علّامه شعرانى : خداوند تعالى در اين آيه علّت مالكيّت و حرمت غصب را بيان فرمود كه چون كسى رنجى برده كسبى كند ، فايدهء رنج و نتيجهء كسب او ملك خود اوست . و قاعدهء عدل و نظم جهان بر اين مبناست كه اگر مردم بدانند بهره رنج آنها را ديگرى مىبرد ، در كسب كوشش نمىكنند و نظام عالم مختلّ مىگردد و آن‌كس كه رنجى نكشيده و آسايش گزيده ، حقّ ندارد نتيجهء زحمت ديگرى را مالك شود و مرد و زن از كسب خود بهره مىبرند از جهت غصب حرام است و تمنّاى مال مردم كردن

--> ( 1 ) . قصص ( 28 ) آيهء 82 . ( 2 ) . شعراء ( 26 ) آيات 88 و 89 . ( 3 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 36 . ( 4 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 376 . ( 5 ) . نساء ( 4 ) آيهء 32 .