أبو الحسن الشعراني

286

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

دوم روز روزه داشت ، دو بهر از اندامش سپيد شد . سه‌ام روز روزه داشت ، همهء اندامش سپيد شد و لذلك سميّت أيّام البيض ؛ اين سه روز را براى آن ايّام البيض خوانند . آن خانه همچنان بود تا ايّام طوفان نوح ، خداى تعالى فرمود تا به آسمان چهارم بردند و بنهادند برابر خانهء كعبه ؛ چنان‌كه اگر از روى مثل رسنى فرو گذارند از آنجا به پشت خانه كعبه رسد . علّامه شعرانى : اين روايت هم ضعيف است ، به ظاهر آن اعتماد نتوان كرد ؛ چون يا زمين مىگردد براى پيدايش روز و شب يا آسمان ؛ به‌هرحال ، كعبه از محاذات بيت المعمور دور مىشود . و اگر روايت صحيح باشد ، مراد از آن آسمان روحانى است و در جاى ديگر توجيه داده و شرح آن را گفته‌ايم . « 1 » وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً . « 2 » مؤلف : در او چند قول گفته‌اند : يكى آن‌كه تا در حرم باشد ، ايمن شود از آن‌كه او را كس برنجاند . اگر مرد قاتل پدر و برادر را بيند در حرم ، شرع مىفرمايد تا تعرّضش نكند و نرنجاند او را و هركه جنايتى كند و در حرم گريزد او را تعرّض نكنند در حرم و ليكن طعام و شراب بر او تنگ كنند تا به ضرورت بيرون آيد ، آن‌گه بر او حدّ برانند و اگر آن جنايت در حرم كند ، آنجا حدّ برانند لانتها كه حرمة الحرم . علّامه شعرانى : گويندهء اين سخن حمل كلام بر حكم تكليفى كرد ؛ يعنى مردم بايد حرمت حرم را نگاه دارند و هركس بدان جا درآيد ، امان دهند و آزار نرسانند ، پس خبر به جاى امر است مانند لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ « 3 » و مانند وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ « 4 » . و ما گوييم : چون آيه در مقام محاجّهء يهود است و

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 97 . ( 3 ) . احزاب ( 33 ) آيهء 21 . ( 4 ) . فتح ( 48 ) آيهء 29 .