أبو الحسن الشعراني
282
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
تحقق نمىپذيرد كه يكى اوّل مؤمن باشد ، پس از آن كافر شود و اگر در ظاهر شرع چنين حكم باشد ، منحصر به احكام دنياست نه آخرت . « 1 » لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ . « 2 » مؤلف : عبد اللّه سيدان روايت كند از ابو ذر غفارى كه گفت : تو را در مالت سه انباز است : يكى قدر كه دستور با تو نيارد كه كدام ببرد بهتر يا بدتر ، يعنى آفت خداى . دوم وارث است كه منتظر آن است كه تو چشم برهم نهى تا او مال ببرد . و انباز سوم تويى اگر بتوانى كردن كه تو عاجزترين سهگانه نباشى بكن . علّامه شعرانى : در تقريب ابن حجر عبد اللّه بن سيلان است به لام و بعضى گويند : نامش عبدربّه بود يا جابر . و در لسان الميزان عبد اللّه بن سيدان به دال است . كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِهِ . « 3 » مؤلف : ابو روق و كلبى گفتند : سبب نزول آيه آن بود كه چون رسول عليه السّلام گفت بر ملّت ابراهيم ، جهودان گفتند : چون است كه گوشت شتر و شير شتر مىخورى ؟ و اين بر ابراهيم حرام بود ؟ رسول عليه السّلام گفت : دروغ مىگويى كه در شرع ابراهيم اين هردو حلال بود . علّامه شعرانى : اصل در هرچيز اباحه است تا حرمت آن ثابت شود و چون تورات بر موسى عليه السّلام نازل شد ، احكام آن از زمان آن حضرت ثابت است و پيش از آن همهچيز قابل خوردن كه مردم در آن رغبت مىكردند و معتاد بود ، حلال بود ، جز رگ و رك كه به علّتى حضرت يعقوب نمىخورد و اولاد او متابعت مىكردند . « 4 »
--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 102 . ( 2 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 92 . ( 3 ) . همان ، آيهء 93 . ( 4 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 108 .