أبو الحسن الشعراني
197
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
راسخ دارد كه در جنگ همان به كار آيد و آن ديگران كه سست باشند ، ديگران را هم مىترسانند و تفرقه در لشكر مىاندازند كه موجب شكست آنان است و در تورات اين امتحان را به مردى ديگر - جدعون نام - از قضّات بنى اسرائيل نسبت داده و بدان اعتبار نيست . « 1 » قالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا اللَّهِ . « 2 » مؤلف : گفتند : آنان كه دانستند و متّقين بودند ملاقات خداى را ، ظنّ اينجا به معنى علم است ؛ براى آنكه اين كنايت است از ايمان ، و آنچه از باب ايمان بود ، علم باشد ، ظنّ نباشد . علّامه شعرانى : و ما در محلّ خود گفتيم : در ايمان ظنّ سود نكند . و قول بعض محدّثان را آورديم كه گويند : به ظنّ ايمان حاصل شود . و بطلان آن را ثابت كرديم . « 3 » كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ . « 4 » مؤلف : يقين بدان كه اگر در كثير خيراستى * به چپ نبودى عقد كثير و عقد كسور عقد كثير به چپ باشد . علّامه شعرانى : در آن عهد به انگشت حساب مىكردند و حساب عقود مىگفتند از يك تا ده هزار . آغاز به دست راست مىكردند يك و دو و سه به خنصر و چهار و پنج . و شش به بنصر و هكذا . و چون بندهاى انگشتان دست راست به كار مىرفت ، نوبت
--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 2 ، ص 300 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 249 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 2 ، ص 303 . ( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 249 .