اسماعيل جزايرى نجفى ( متوفّاى 1150 ه ) در كتاب خود « قلائد الدّرر فى بيان احكام الآيات بالأثر » « 1 » - مشاهده مىكنيم ، جز اين‌كه اين دو كتاب « 2 » را مىتوان فهرستى براى نصوص قرآنى مربوط به فقه اسلامى به شمار آورد كه نسبت به امور اخلاقى - جز به‌ندرت - كارساز نيستند . و همين‌طور - تا آنجا كه ما اطّلاع داريم - هيچ‌كس تاكنون براى فراهم آوردن راه و روش جامع اخلاقى از قرآن كريم اقدامى نكرده و حتّى كسى بر اين امر همّت نگمارده است كه مبادى و قوانين اخلاقى را به صورت يك مجموعه به هم پيوسته و مستقل ، هر مسئله از مسائل ديگرى كه رابطهء نزديكى با آن دارد ، در اختيار ما ( مسلمان‌ها ) بگذارد ، و اينك اين همان مطلب مهمّى است كه براى وفاى به وعده‌اى كه داده بوديم - به قدر توان امكاناتمان - در اينجا آغاز مىكنيم . 2 - تقسيم و روش ما تحت عنوان « قانون اخلاقى » - همان‌طور كه تمام محقّقان تحت عنوان يك اسم جنس نوشته و تحقيق خود را مشخّص مىكنند - نوشتار خود را در دو فرع مختلف ، يعنى نظريّه و تطبيق ، مشخّص مىكنيم . حقيقت مطلب اين است كه بررسى نصوص قرآنى ، اين الهام را به ما بخشيد كه نه تنها وجود اين دو فرع از علم اخلاق را در قرآن درك كنيم ، بلكه براى ما روشن ساخت به اين صورتى كه در قرآن آمده ، به درجه‌اى از كمال رسيده است كه وراى آن نمىتوان چيزى را تصوّر كرد . اخلاق عملى در رساله‌اى كه جديدا به نام « اخلاق عملى در قرآن » انتشار يافته ، ارتباط آن را با فلسفهء قديم بررسى كرده و توانسته‌ايم سه ويژگى را در آن بيان كنيم كه در ذيل به اختصار مىآوريم :

--> ( 1 ) - احمد بن اسماعيل جزائرى نجفى ، شخصيّتى فاضل ، شيعى ، اصلش از جزاير خوزستان بوده ، ولى به نجفى شهرت يافته و در همان‌جا از دنيا رفته است . از جمله آثار وى : قلائد الدّرر فى بيان احكام الآيات بالأثر به عربى است . به شرح حال وى در كتاب الذّريعه : 1 / 140 و 3 / 320 ؛ طرائف المقال آقاى بروجردى : 1 / 68 مراجعه كنيد . ( 2 ) - اين دو كتاب در ايران به چاپ رسيده و موضوعات هر دو مطابق روش معمول كتاب‌هاى فقهى تنظيم شده است و از هركدام اين‌ها نسخه‌اى نزد دوست و همكلاسىمان قاضى شيخ احمد محمّد شاكر در قاهره موجود است .