محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)

578

دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)

پاداش متبلور است . اين موضع‌گيرى است كه تنها بر عمل مباح سرگرم نشده است ، بدون اين‌كه در آن يك خير اخلاقى سراغ داشته باشد كه سزاوار جستن و انجام دادن باشد ، بلكه پىگيرى مىكند و همواره هدفش اجراى عمل است ؛ چه امرى باشد كه ذاتا واجب است و يا عملى است كه باعث كمال مىشود . علاوه بر اين ، پاكى به معناى اعمّ اخلاقى در ديدگاه ما منحصر بر آن است كه مخالف شرع نباشد ، و ما به‌طور كلّى اوامر آن را اجرا كنيم ، فرقى نمىكند كه ارادهء اجراى آن را داشته باشيم . به اين ترتيب كه بر خود مجاز بدانيم آنچه را كه او مجاز دانسته است . جز اين‌كه ، اين تطبيق باطنى حتّى آنكه در بالاترين پلّكان نردبان قرار دارد ، در آنچه مربوط به هدف مستقيم و مباشر است ، اين تطبيق و مطابقت از جهت غايى نيز مشتمل بر نمونه‌هاى زيادى است كه علماى اخلاق ما اهتمام زيادى بر تفاوت گذاشتن بين انگيزه‌هاى مختلف دارند و بعضى خواسته‌اند آنها را به شكل پلّكان نردبانى مرتّب كنند .