محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)

470

دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)

آن‌ها زايل نمىشود . ذات اين صفات اخلاقى همان است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به ما دستور داده است كه انتخاب همسرمان را بر آن اساس برگزينيم و فرموده است : « با زنان به چهار منظور ازدواج مىكنند : براى ثروتش ، براى خاندانش ، براى زيبايى و جمالش و براى دينداريش ، پس به دنبال زن ديندار باش تا دست‌هايت پرنعمت گردد . » « 1 » . سابعا : و بالأخره ، وقتى كه قرآن كريم راجع به آسمان ( عالم آخرت ) سخن مىگويد ، نبايد ما فراموش كنيم كه مىخواهد آفرينش جديدى را ايجاد كند كه اصالت آن ناشناخته است : « إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً . » « 2 » ، « وَ نُنْشِئَكُمْ فِي ما لا تَعْلَمُونَ . » « 3 » . واقعيّت مطلب از اين قرار است كه هيچ انسانى نيست كه بداند چه چيزى براى فروتنان ، نيكوكاران و آنانى كه بيشتر وقت‌ها به ياد خدايند ، چه چيزى از پديده‌هاى زيبا و نعمت‌هايى فراهم شده است كه فوق تصوّر آنهاست ، و قرآن دراين‌باره سخن گفته ، مىفرمايد : « فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ . » « 4 » . و نيز خداى تعالى در حديث قدسى مىفرمايد : « براى بندگان صالحم فراهم كرده‌ام ، آنچه را كه هيچ چشمى نديده و هيچ گوشى نشنيده و بر هيچ قلب بشرى خطور نكرده است . » « 5 » . از آنچه كه ابن عبّاس - كه در بين صحابه از بهترين مفسّران است - مىگويد : در دنيا از نعمت‌هاى بهشتى جز نام‌ها چيزى نيست . » « 6 » .

--> ( 1 ) - ر ك : صحيح بخارى : 5 / 1958 ، حديث 4802 ؛ سرائر : 2 / 559 ؛ صحيح مسلم : 2 / 1086 ، حديث 1466 ؛ سنن ابى داود : 2 / 219 ، حديث 2047 ؛ سنن كبرا : 3 / 269 ، حديث 5337 ؛ المحاسن : 1 / 16 ، سنن ابن ماجه : 1 / 597 ، حديث 1858 ؛ مسند ابى يعلى : 11 / 451 ، حديث 6578 ؛ تهذيب الأحكام : 7 / 401 ، حديث 1599 ؛ فتح البارى : 9 / 135 ، حديث 4805 ؛ كافى : 5 / 332 ، حديث 1 ؛ تلخيص الحبير : 3 / 146 ؛ سبل السّلام : 3 / 111 ؛ وسائل الشّيعه : 20 / 38 . ( 2 ) - واقعه ( 56 ) آيهء 35 : ما آنها را آفرينش نوينى بخشيديم . ( 3 ) - واقعه ( 56 ) آيهء 61 : و شما را در جهانى كه نمىدانيد ، آفرينش تازه‌اى بخشيم . ( 4 ) - سجده ( 32 ) آيهء 17 : هيچ‌كس نمىداند چه پاداش‌هاى مهمّى كه مايهء روشنى چشم‌هاست ، براى آنها نهفته شده . ( 5 ) - ر ك : صحيح بخارى : 3 / 1185 ، حديث 3072 ، 4 / 1794 ، حديث 4501 ، 6 / 2723 ، حديث 7059 ؛ منتهى المطلب : 1 / 254 ؛ صحيح مسلم : 1 / 176 ، حديث 189 ؛ تفسير جلالين : 1 / 133 ، حديث 173 ؛ تفسير قرطبى : 1 / 77 ؛ صحيح ابن حبان : 2 / 91 ، حديث 369 ؛ ذكرى شهيد اوّل ، ص 69 ؛ المستدرك على الصحيحين : 2 / 448 ، حديث 3549 ؛ سنن ترمذى : 5 / 346 ، حديث 3197 ؛ سنن دارمى : 2 / 428 . ( 6 ) - ر ك : تفسير طبرى : 1 / 174 ، چاپ حلبى ، سال انتشار / 1954 م و 1 / 251 ، چاپ بيروت .