بهشت را دوباره ذكر مىكند : « فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي . » « 1 » ثانيا : اگر ضرورت تحليل از طرفى و سهولت شمارش از سوى ديگر ما را وادار كرد تا اين‌كه دو عنصر سازندهء زندگى خوشبختانه را جداگانه مطرح كنيم ، در صورتى كه جريان به اين شكل در آيات قرآنى ذكر نشده و در قرآن كريم اين فصل به اين صورت وجود ندارد ، بلكه بدان صورت كه ما اندكى قبل براى هركدام جداگانه ترتيب داديم ، در هيچ جاى قرآن به‌طور كامل به اين شكل وجود ندارد ، بلكه در قرآن اين‌ها مجزّا هستند و در سوره‌هاى زيادى پراكنده است ، به‌طورى كه بيشتر وقت‌ها در هيچ كجا به‌طور كامل آنها را نمىبينيم ، مگر در چند سطر اندك ، گويى كه آنها به عبارت كوتاهى در ضمن گفتارى مىباشد . و براى اين راه و روش در نظر ما مدلولى دوگانه است : البتّه بيشتر اوقات وادار نمىكند كه در روح اين اثر گمراه‌كننده از صورتى محدود و مغتنم پديد آيد ، تا اين‌كه در معرض آن باشد كه احساس آدمى را برانگيزد ، و يا اين‌كه زيادت نعمت را پايان دهد و يا به‌طور كامل اشباع نمايد ، وقتى كه دل چيزى را مىطلبد ، در حقيقت از روى حكمت و اعتدال مىطلبد ، ولى از سوى ديگر براى ما خود آن خواسته روشن نيست كه نتيجهء آگاهى و علمى است كه از آغاز كار به هدف خود رسيده است و نه علم و آگاهى كه نتيجهء خيال حيله‌گر و فريبنده است ، آن‌طورى كه بعضى تصوّر كرده‌اند ، نزد انسانى كه ما آن را به وى ابلاغ كرديم و بلكه نتيجهء آموزش پاك جوشانى است كه باوجود اين معلوم مىشود كه ارتباط با خطّى توقيفى و حطمى دارد . نه آزمايشى در كار است و نه تنقيح و پالايشى . ثالثا : بارزترين درخشندگىهاى سعادت حسّى ، يعنى آنكه بيشتر از همه ذكر شده و در قرآن موجود است ، آن‌طور كه ديديم ، در اين اشارهء قرآنى موجود است : « جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ . » * « 2 » ، و هركدام از ما مىتواند آن لذّتى را كه آب روان در وقتى كه از بلندى نگاه مىكنند ، به جا مىگذارد ، آزمايش كند . و علاوه بر اين ، بدون ترديد در اين منظره پاك‌ترين و پاكيزه‌ترين چيزى است كه ديدنش لذّت‌بخش است ، و قرآن كريم به ما عميق‌تر و براى خوشبختى شيرين‌تر از آن را در ذائقه به ما راهنمايى كند ، اين تنها آن موضعى نيست كه رؤياها به‌جا

--> ( 1 ) - فجر ( 89 ) آيه‌هاى 29 ، 30 : پس در سلك بندگانم درآى و در بهشتم وارد شو ! ( 2 ) - بقره ( 2 ) آيهء 25 : باغ‌هايى از بهشت كه نهرها از زير درختانش جريان دارد .