مىگذارند و يا شعر به ما الهام مىكند ، بلكه يك واقعيّت اخلاقى در جوهر ذات خود است ؛ آن فراموشى هر نوع اندوه و از بين رفتن هر نوع عقده و كينه‌توزى از دل‌هاست : « وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ . » « 1 » . رابعا : امّا در مورد آنچه مربوط به خوراك لذّت‌بخش بهشتيان است ، تفسير به مقتضاى آيهء : « فَواكِهُ وَ هُمْ مُكْرَمُونَ . » « 2 » ، مشخّص مىسازد كه مهمانان آسمانى براى صرف شادى و شادمانى به يكديگر چيزى مىدهند و مىگيرند ، و هيچ نيازى براى حفظ حيات و يا سلامتىشان ندارند ، توضيح اين‌كه چون از كسانى هستند كه خداوند بر آنها منّت نهاده ، بدن‌هايى غير قابل تباهى داده است . از اين‌رو نيازى به هيچ نوع حفاظتى ندارند . « 3 » خامسا : بيشترين چيزى كه شايان توجّه است ، همان عنايتى است كه قرآن موقعى كه از شراب آسمانى سخن مىگويد ، آن را ابراز مىدارد ، « به اين ترتيب كه جنبهء ناگهانى بودن را از آن نفى مىكند كه صفت مشروبات معروف در اين زندگانى دنيوى است . » ، و قرآن كريم در آن باره مىفرمايد كه نيكوكاران به زودى آن را مىنوشند : « شَراباً طَهُوراً . » « 4 » . و هرگز لذّت جام شراب بهشتى عقل را زايل نمىكند ، زيراكه اين شراب : « لا فِيها غَوْلٌ وَ لا هُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ . » « 5 » ، و هرگز از اين باده بهشتيان را دردسر و بيمارى پديد نمىآيد : « لا يُصَدَّعُونَ عَنْها . » « 6 » ، و هرگز دروغ‌گويى و پرت‌وپلاگويى را به همراه ندارد : « لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَ لا كِذَّاباً . » « 7 » ، و هرگز آنها را به گناهى وانمىدارد ، زيراكه : « لا لَغْوٌ فِيها وَ لا تَأْثِيمٌ . » « 8 » . سادسا : اين اهتمام به موضوع همسران را ملاحظه مىكنيم كه چندين بار تكرار كرده كه با وجود اين نسبتا كم است . بنابراين قرآن كريم نخواسته است كه تنها اشاره به معاشرت مردان با زنان در بهشت داشته باشد ، بلكه پس از آنكه مشخّص كرده است كه چگونه زنان دوشيزه

--> ( 1 ) - اعراف ( 7 ) آيهء 43 : كينه‌ها و حسدها و دشمنىها را از دل آنها برمىكنيم ، از زير قصرهاى آنها نهرهاى آب جريان دارد . ( 2 ) - صافات ( 37 ) آيهء 42 : ميوه‌ها ( ى گوناگون پرارزش ) و آنها گرامى داشته مىشوند . ( 3 ) - ر ك : تفسير جلالين ، ص 590 ، صافات / 42 . ( 4 ) - انسان ( 76 ) آيهء 21 : شراب طهور . ( 5 ) - صافات ( 37 ) آيهء 47 : شرابى كه در آن نه مايهء تباهى عقل است و نه از آن مست مىشوند . ( 6 ) - واقعه ( 56 ) آيهء 19 : از آن دردسر نمىگيرند . ( 7 ) - نبأ ( 78 ) آيهء 35 : ( بهشتيان ) در آنجا نه سخن لغو و بيهوده‌اى مىشنوند و نه دروغى . ( 8 ) - طور ( 52 ) آيهء 23 : نه بيهودگى در آن است و نه گناه از يكديگر مىگيرند .