نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما يَصْنَعُونَ . » « 1 » . بنابراين ؛ كدام درك و احساسى را مىتوانى دريابى كه از نظر كفّار تا بدين حد برانگيزاننده و به‌طور مشخص نتيجه‌بخش باشد ؟ . . . آيا آن ترس از مجازات است ؟ . . . ولى چه تأثيرى براى چنين بيم دادنى در دل‌هاى بسته‌اى هم‌چون دل اين افراد منكر ، وجود دارد ؟ به راستى شخصى كه ناظر بر اعمال اين‌هاست ، وضع خطرناك آنان را درك مىكند ، از كيفر و مجازات آنها بيمناك است ، امّا نسبت به خودشان آيا كار ديگرى مىتوانند انجام دهند ، جز عاق كردن و بريدن از ايشان ؟ . . . جز نوعى از داورى پيشاپيش ؟ جز علامت و نشانى كه بيانگر پستى و سرنگونى فعلى آنهاست ؟ . . . آرى ، ممكن نيست كه هشدار و زنهارى از اين نوع به خاطر منفعت مباشر ( دنيوى ) شان متوجّه منكران شود ، چون اين هشدار تنها يك فراخوانى است كه از دور متوجّه انسان عاقل جا افتاده در بين انسان‌ها مىشود ، چه‌بسا كه در ادامهء راه به گشودن درى بينجامد ، روح آزاد شود ، مرده برانگيخته و زنده گردد ! امّا اكنون ، اين خود موضوعى از موضوعات تفكّر است كه رو به ايشان آمده است ؛ اگر آنها فرصتى براى فكر كردن داشته باشند ، بىترديد ، در آينده ، ترساننده و بيم‌دهنده‌اى را با تمام عظمتش خواهند ديد كه ناظر بر آنهاست و آن چيزى كه راهنماى انجام دادن همه چيز است . ماهيت اين بيم‌دهندهء بزرگ چيست ؟ چه وقت واقع مىشود ؟ و چگونه ؟ در اين‌باره تاكنون چيزى گفته نشده است . و اين‌چنين منطقهء ميانه پايان مىيابد ( - 20 آ و 62 ب ) . و به وسيلهء اين آخرين مرحله به آستانهء كيفر و مجازات به معناى صحيح آن رسيديم .

--> ( 1 ) - فاطر ( 35 ) آيهء 8 ، بقره / 74 ، 77 ، 140 ، 144 ، آل عمران / 63 ، 98 ، 99 ، 167 ، نساء / 63 ، 108 ، مائده / 61 ، 71 ، انفال ( 8 ) آيهء 47 ، توبه / 78 ، يونس / 36 ، هود / 5 ، اسراء / 47 ، انبياء / 4 ، مؤمنون / 96 ، نور / 53 ، فرقان ( 25 ) آيهء 58 ، نمل / 93 ، عنكبوت / 10 ، يس / 76 ، شورى / 6 ، احقاف / 8 ، حجرات / 18 ، بلد / 7 ( - 13 الف و 16 ب ) : آيا كسى كه زشتى عملش در نظر او زينت داده شده و او زيبا مىبيند ، ( مانند كسى است كه واقعيّت را چنان‌كه هست - زشت - مىبيند ؟ ) ، خداوند هركس را بخواهد ، گمراه مىكند و هركس را بخواهد ، هدايت مىنمايد ، مبادا بر اثر شدّت تأسّف و حسرت بر وضع آن‌ها جان خود را از دست بدهى ، براى اين‌كه خداوند از اعمال آنها آگاه است .