او در زندگى خود به دنبال بالاترين الگو مىرود و آن را به عنوان يك قاعده و نمونه براى رفتار و سلوك خودش قرار مىدهد ، اين همان « مثل اعلا » است كه مؤمنان بر آن اساس حركت مىكنند : « الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ يَخْشَوْنَهُ وَ لا يَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ وَ كَفى بِاللَّهِ حَسِيباً . » « 1 » ، « يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ . » « 2 » . بنابراين ؛ مؤمن واقعى وقتى كه وارد حريم ايمان مىشود ، به هيچ‌چيزى اعتنايى ندارد ، مگر براساس آنچه كه ايمانش بر آن استوار است ، و باوجود اين ؛ تا كجا جنبهء نظر تودهء مردم سيطره بر ارادهء فردى دارد ، درحالىكه نگرش عموم مردم همان شعور و احساسى است كه ما آن را درمىيابيم ، موقعى كه گمان مىبريم ، برادران دينى ما هم‌چون ما احساس پاكى دارند و يا احساس پست و ناپاك ، درحالىكه مورد شگفتى و يا تحقير آن‌ها قرار مىگيريم ؟ . . . البتّه ، اين مطلب كاملا روشن است كه اين قبيل ملاحظات تأثير زيادى در ما ندارند ، مگر هنگامى كه ما به اجتماع پيوستگى داشته باشيم و يا دست‌كم موقعى كه اين تصوّر مىرود كه رفتار ما ممكن است ، بعدها برملا شود . ولى در حالت عزلت و تنهايى چه ؟ موقعى كه هيچ‌كس نيست و هيچ فردى از رفتار ما اطّلاع ندارد تا عمل ما را تحقير كند ؛ در هنگامى كه نمونه‌هاى برتر در دل‌هاى ما به‌وسيلهء تربيت نفوذ كرده و به ايجاد عادت‌هاى پاكيزه انجاميده ، و تا اعماق وجود ما ريشه دوانده است ، پس ما وظايف روزانه‌مان را با امانت و انگيزه - بدون توجّه به اين‌كه اشخاص عمل ما را مىبينند - انجام مىدهيم . به راستى موقعى كه « روبينسون كروزو » را در جزيرهء خشك و خالى انداخته بودند ، او مىتوانست همان‌طورى كه در وطنش بود ؛ كاملا از نوشيدن آب خوددارى كند ! ولى اگر اتّفاق افتاد كه موقعيّت پيچيده شد و بدى و شرّ برانگيخته گرديد و به شدّت وادار كردند و انسان در

--> ( 1 ) - احزاب ( 33 ) آيهء 39 : كسانى بودند كه تبليغ رسالت‌هاى الهى را مىكردند و از او مىترسيدند و از هيچ‌كس جز خدا واهمه نداشتند ، همين بس كه خداوند ( حافظ اعمال بندگان و ) حسابگر ( و جزادهندهء آن‌ها ) است . ( 2 ) - مائده ( 5 ) آيهء 54 : جهاد در راه خدا به‌طور مستمر از برنامه‌هاى آن‌هاست ، در راه انجام فرمان خدا و دفاع از حق از ملامت هيچ ملامت‌كننده‌اى نمىهراسند ، به دست آوردن اين امتيازات ( علاوه بر كوشش انسان ) مرهون فضل خداست ، به هركس شايستگى دارد ، مىدهد . ( زيرا ) دايرهء فضل و كرم خداوند وسيع است .