محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)

384

دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)

بشتابيم و به درگاه او بناليم : « أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ . » « 1 » . و عمل پاكيزه دل‌هاى ما را پاك و تزكيه مىنمايد : « ذلِكُمْ أَزْكى لَكُمْ وَ أَطْهَرُ . » « 2 » . و باعث انبساط روح مىشود و بر افزايش قدرت او را كمك مىكند : « وَ إِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا هُوَ أَزْكى لَكُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ . » « 3 » . يا كمك مىكند بر اين‌كه از تفكّرى كه دارد ، به خوبى گذر كند ، به‌طورى كه هرچه بيشتر در دل اثر كند : « إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا . » « 4 » . و باعث تثبيت و تقويت روح و روان است : « ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ تَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَها ضِعْفَيْنِ . » « 5 » . و نيز باعث آرامش روح است : « أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ . » « 6 » . و از دل ، شكّ و ترديد را مىزدايد : « وَ أَدْنى أَلَّا تَرْتابُوا . » « 7 » . و آدمى را از تبهكارى دور مىكند : « إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ . » « 8 » . و تقوا را عايد انسان مىكند و يا انسان را به پرهيزگارى نزديك مىسازد : « لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ . » * « 9 » . و هم‌چنين انسان را بازمىدارد ، از اين‌كه به ظلم و ستم ناخواسته دچار شود و به دنبال آن پشيمان گردد : « أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ . » « 10 »

--> ( 1 ) - نور ( 24 ) آيهء 22 ( - يك ب ) : آيا دوست نمىداريد خداوند شما را بيامرزد و خداوند آمرزنده و مهربان است . ( 2 ) - بقره ( 2 ) آيهء 232 ، مائده / 6 ، توبه / 103 ، احزاب / 33 و 53 ، مجادله / 12 ( - شش ب ) : اين براى پاكى مؤثّرتر و مفيدتر است . ( 3 ) - نور ( 24 ) آيه‌هاى 28 ، 30 ، بقره / 232 ، توبه / 103 ، ليل / 18 ( - يك آ و چهار ب ) : و اگر به شما گفته شود ، بازگرديد ( بپذيريد ) و بازگرديد كه براى شما بهتر و پاكيزه‌تر است ، و خداوند به آنچه انجام مىدهيد آگاه است . ( 4 ) - مزمّل ( 73 ) آيهء 6 ( - يك آ ) : مسلّما نماز و عبادت شبانه پابرجاتر و بااستقامت‌تر است . ( 5 ) - بقره ( 2 ) آيهء 265 ، نساء / 66 ( - دو ب ) : ( مثل كسانى كه اموال خود را ) براى خشنودى و استوار كردن ( ملكات عالى ) در روح خود انفاق مىكنند ، هم‌چون باغى است كه در نقطهء بلندى باشد و باران‌هاى درشت و پىدرپى به آن برسد ، ( چنان رشد كند كه ) ميوهء خود را دوچندان دهد . ( 6 ) - رعد ( 13 ) آيهء 28 ، زمر / 23 ( - 2 آ ) : آگاه باشيد ، با ياد خدا دل‌ها آرامش پيدا مىكند . ( 7 ) - بقره ( 2 ) آيهء 282 ( - يك ب ) : براى جلوگيرى از شكّ و ترديد بهتر است . ( 8 ) - عنكبوت ( 29 ) آيه 45 ( - يك آ ) : زيرا نماز ( انسان را ) از زشتىها و منكرات بازمىدارد . ( 9 ) - بقره ( 2 ) آيه‌هاى 183 ، 187 ، 237 ، مائده / 8 ( - چهار ب ) : شايد كه پرهيزگار شويد . ( 10 ) - حجرات ( 49 ) آيهء 6 ( - يك ب ) : مبادا ( در صورت عمل كردن بدون تحقيق ) به گروهى از روى نادانى آسيب برسانيد و از كردهء -