محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)
382
دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)
بيانات و تفسيرات خود را براساس آنها نهاده و ستايش خود را براى شعار و يا قاعدهء مشخّصى تجويز مىكند ، كه مىخواهد بدان وسيله براى اراده ، توانى پرقدرت ايجاد كند و با منحصر كردن اراده فعل را داخل آن قرار داده ، بدون اينكه درهاى ديگرى را بگشايد و يا جاى توقّعى را باقى بگذارد : عمل پاك متضمّن چنين صفاتى است : « قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً . » « 1 » ، « ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا . » * « 2 » . عمل پاك خير فراوان است : « وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً . » « 3 » . و آن ( علىرغم احساسهاى متفاوت ) يك واقعيّت است : « اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ . » * « 4 » . و آن بهترين عمل است : « وَ مَنْ أَحْسَنُ دِيناً مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ . » « 5 » . و آن عادلانهترين كارهاست : « ذلِكُمْ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ . » « 6 » . و آن ارزشمندترين چيزهاست : « وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ . » « 7 » . و آن ملاك تقواست : « أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ . » « 8 » .
--> ( 1 ) - بقره ( 2 ) آيهء 263 : گفتار پسنديده ( در برابر ارباب حاجت ) و عفو و گذشت ( از خشونتهاى آنان ) از بخششى كه آزارى به دنبال آن باشد ، بهتر است . ( 2 ) - بقره ( 2 ) آيهء 263 ، نساء / 58 ، 59 ، 128 ، اعراف / 26 ، توبه / 120 ، اسراء / 35 ( - دو آ و شش ب ) : چرا كه اين كار به سود شماست و سرانجامش ( از همه ) بهتر است . ( 3 ) - بقره ( 2 ) آيهء 177 ، 189 ، 269 ، آل عمران / 92 ( - چهار ب ) : و هركس كه به او دانش داده شده است ، خير فراوانى داده شده است . ( 4 ) - بقره ( 2 ) آيهء 122 ، نساء / 19 / ( - دو ب ) : به خاطر بياوريد نعمتهايى را كه به شما ارزانى داشتم . ( 5 ) - نساء ( 4 ) آيهء 125 ، مائده / 50 ، فصّلت / 33 ( - يك آ و 2 ب ) : چه آيينى بهتر است ، از آيين كسى كه با تمام وجود خود ، در برابر خدا تسليم شده و دست از نيكوكارى برنمىدارد . ( 6 ) - بقره ( 2 ) آيهء 282 ، احزاب / 5 ( - 2 ب ) : اين در نزد خدا به عدالت نزديكتر . . . و بهتر است . ( 7 ) - عنكبوت ( 29 ) آيهء 45 ( - يك الف ) : ذكر خدا از آن هم برتر و بالاتر است . ( 8 ) - بقره ( 2 ) آيهء 177 ، حج / 32 ، زمر / 33 ، حجرات / 3 ( - يك الف و سه ب ) : آنها كسانى هستند كه راست مىگويند و آنان پرهيزگارانند .