اين مكتب به روشى خاص از هر نوع مسئوليّت قانونى غير مباشر فاصله مىگيرد ، چه نشأت گرفته از عمل رودررو نسبت به موجودات غير مسئول باشد ، مانند كودكان ، ديوانگان و حيوانات تا وقتى كه ما آنها را وادار بر انجام آن كار نكرده باشيم ، و يا برخاسته از عمل ديگران باشد ، حتّى اگر ما مايل باشيم كه آن كار را بكند ، بدون اين‌كه او را وادار سازيم . نتيجهء اين اختلاف دوم هرچه باشد ، براى كشف عنصر موضوعى در مسئوليّت مدنى ، در شريعت اسلامى كفايت مىكند كه ملاحظه كنيم ، انسان بالغ سالم ( به‌طور مثال يك پزشك ) مسئول مالى است نسبت به ضرر و زيانى كه با نشاط ارادى خود مباشرت بر ايجاد آن نموده است ، به شرط آنكه از روى قصد باشد ، علاوه بر اين وى به خاطر اين عملش تعزير انسانى و كيفر الهى را تحمّل نمىكند . و ترديدى نيست كه مسئوليّت اخلاقى به‌طور كلّى در اينجا ناديده گرفته نشده است ، ، زيراكه سهل‌انگارى عملى از نوع كم‌توجّهى مىباشد و شايسته است كه يك خطا و يا نصف خطا به حساب آيد . چگونه از جنبهء ديگرى ، كفّاره‌هايى را كه قرآن در حالت قتل غير ارادى يعنى قتل خطئى دستور داده ، تفسير مىكنيم « 1 » ؟

--> - 10 / 416 و ديگرى درج 11 / 7 - 8 ، ابن حزم مىگويد : « عقيدهء ما در اين مورد چنين است كه حيوان ، هر نوع از حيوانات كه باشد ، هرگاه به زراعت كسى صدمه بزند و يا ميوه‌ها را از بين ببرد ، صاحب حيوان با تازيانه ادب مىگردد ، و اگر سهل‌انگارى كرده ، بازداشت مىشود ، و اگر مراغب شد ، آنچه گرفته‌اند ، پس مىدهند و اگر دوباره سهل‌انگارى كرد ، مجبور به فروش آن حيوان مىكنند و يا كشتن و فروش گوشت آن ، هركدام كه بهتر و مؤثّرتر است ، انجام مىدهند . » . اين قبيل اجرا مشتمل بر سه طرف است : انسان زيان‌ديده ، مالك حيوان و بالأخره خود حيوان ، با اين همه طرف صاحب حيوان بيشتر ناراحت‌كننده است ، از آن جهت كه بالاترين سود را - در وقتى كه تأديب مىشود و حمايت مالى به طرف مىنمايد ، به دور از روح انتقام‌گيرى - از دست مىدهد . ( مترجم عربى ) ( 1 ) - ترديدى نيست كه ما در مورد اين حد و تنها اين حد ، حالات مختلفى را مىتوانيم فرض كنيم كه قاتل علىرغم تمام احتياطها و كوششى كه براى تميز و تشخيص هدف به كار بسته است ، در هدف خودش به‌طور طبيعى مرتكب خطا شده است ، در اين حالاتى كه خطا را به سهل‌انگارى نسبت نمىدهند ، نمىتوانيم و در توان ما نيست كه مجازات كفّارهء خطا - زياد يا كم - را منظور كنيم ، و در اين صورت معتقديم كه ممكن است چنين تفسير و توضيح دهيم كه آن احتياط آينده را در نظر گرفته ، به جاى آنكه به گذشته توجه كند ! -