وادار كند - . از اين‌رو ، عملى كه از فرد مؤمن در حالى سر مىزند كه در معرض شكنجهء كافران است يا موقعى كه خويشتن را در بن‌بست و اضطرار مىبيند ، ناگزير اظهار كفر مىكند تا از دست دشمنان نجات يابد ، اين عمل او يك خطا محسوب نمىشود . خداى متعال مىفرمايد : « مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمانِهِ ، إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ وَ لكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ . » « 1 » . و همين وضعيت و حكم را دارد موقعى كه گرسنه‌اى در شدت گرسنگى گرفتار آيد ( و راهى جز اين ندارد كه ) غذاى حرامى را بخورد : « فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ . » « 2 » . و همچنين نسبت به زن بدكاره‌اى كه مولا ( مالك برده ) ى مستبدّى آن زن را بر اين عمل زشت وادارد ، مورد عفو قرار مىگيرد : « وَ لا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ مَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْراهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ . » « 3 » . حق اين است كه اين دلسوزى و رقّت در آن حد نيست كه از قاتل و دزد و هتك‌كننده ناموس ، هرچند با اكراه و اجبار بيرونى ، چشم‌پوشى شود ، بلكه اين‌ها جرايم نابخشودنى هستند ، حتّى اگر تحت فشار و تهديدى انجام گيرد و شخص مرتكب اين جرايم كشته شود . و هيچ‌كسى حق ندارد براى نجات جان خودش زندگى و حيات كسى را مباح سازد و اموال ديگرى را بدزدد و يا حرمت او را از بين ببرد ، حتّى اگر خوددارى از اين كارها به قيمت از دست دادن جان خودش تمام شود . ولى اگر دليل قانع‌كننده و قابل قبولى اقامه شد كه از گناهانى مانند اجبار بر زنا و كفر

--> ( 1 ) - نحل ( 16 ) آيهء 106 : كسانى كه پس از ايمان كافر شوند - به‌جز آنها كه تحت فشار و اجبار اظهار كفر كرده‌اند ، درحالىكه قلبشان مملوّ از ايمان است - آرى چنين اشخاصى كه سينهء خود را براى پذيرش كفر گشوده‌اند ، غضب خدا بر آنهاست و عذاب عظيمى در انتظارشان . ( 2 ) - مائده ( 5 ) آيهء 3 : كسانى كه به هنگام گرسنگى ناگزير از خوردن گوشت‌هاى حرام شوند ، درحالىكه تمايل به گناه نداشته باشند ، خوردن آنها براى ايشان حلال است ، زيرا خداوند آمرزنده و مهربان است . ( 3 ) - نور ( 24 ) آيه 33 : كنيزان خود را به خاطر تحصيل متاع زودگذر دنيا مجبور به خودفروشى نكنيد ، اگر آنها مىخواهند پاك بمانند . و هركس آنها را بر اين كار اكراه كند ( سپس پشيمان گردد ) ، خداوند بعد از اكراه آنها آمرزنده و مهربان است .