محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)

210

دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)

« وَ بَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ الصَّابِرِينَ عَلى ما أَصابَهُمْ وَ الْمُقِيمِي الصَّلاةِ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ » . « 1 » « قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ لِلزَّكاةِ فاعِلُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ العادُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ لِأَماناتِهِمْ وَ عَهْدِهِمْ راعُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلَواتِهِمْ يُحافِظُونَ ، أُولئِكَ هُمُ الْوارِثُونَ ، الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ ، هُمْ فِيها خالِدُونَ » « 2 » نظريهء اخلاقى آن‌طور كه ممكن است از قرآن استفاده كرد ، در مقايسهء با نظريه‌هاى ديگر قديم و جديد بىترديد ما از مسئوليت به معناى حقيقى سخن مىگوييم كه گاهى در شدت و ضعف تفاوت مىكند ، و گاهى پيش مىآيد كه اين اصطلاح را با گستردگى دلالت و يا دوچندان كردن آن مىشود به خدمت گرفت تا صرفا براساس و بنياد عمل دلالت كند ، هرچند الزام و موقعيت پرسش و يا پاسخى وجود نداشته باشد ، از همان آغاز تنها آفريدگار « خداى يكتا » بود كه با قدرت تمام در اين عالم تصرف مىكرد . بدين جهت او آفرينندهء مسئول اعمال خود - به كامل‌ترين معانى كلمه - است .

--> - آنها روزى داده‌ايم ، در راه بندگان خدا انفاق مىكنند . مؤمنان حقيقى تنها آنها هستند . آنها درجات مهمى نزد پروردگارشان دارند . و روزىهاى كريمانه ( هميشگى ) در انتظار آنهاست . ( 1 ) - حج ( 22 ) / آيه‌هاى 34 - 35 : و بشارت ده متواضعان و تسليم‌شوندگان ( در برابر پروردگار ) را كه چون نام خدا برده مىشود ، دل‌هايشان پر از خوف ( پروردگار ) مىگردد . آنها در برابر حوادث دردناكى كه در زندگيشان رخ مىدهد ، صبر و شكيبايى پيش مىگيرند ، آنها نماز را برپا مىدارند و از آنچه به آنها روزى داده‌ايم ، انفاق مىكنند . ( 2 ) - مومنون ( 23 ) / آيه‌هاى 1 - 11 : مؤمنان رستگار شدند ، آنها كه در نمازشان خشوع دارند ، و آنها كه از لغو و بيهودگى روىگردانند . و آنها كه زكات را انجام مىدهند . و آنها كه دامان خود را ( از آلوده شدن به بىعفتى ) حفظ مىكنند ، و تنها آميزش جنسى به همسران و كنيزانشان دارند كه در بهره‌گيرى از آنان ملامت نمىشوند . و كسانى كه غير از اين طريق را طلب كنند ، تجاوزگرند و آنها كه امانت‌ها و عهد خود را رعايت مىكنند . و آنها كه بر نمازشان محافظت مىكنند ، آنان وارثانند ، كه بهشت برين را به ارث مىبرند و جاودانه در آن خواهند ماند .