الشيخ الطبرسي (مترجم: شادمهرى)

31

تفسير جوامع الجامع (فارسى)

نماز عصر و از « حِينَ تُظْهِرُونَ » نماز ظهر است . از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : كسى كه بخواهد با پيمانهء پر و لبريز براى او كيل كنند ، بايد آيهء « فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ . . . » را تا « وَ كَذلِكَ تُخْرَجُونَ » بخواند . « 1 » . وَ كَذلِكَ تُخْرَجُونَ ؛ و مانند اين زنده كردن شما را از قبر بيرون مىآورد و بر مىانگيزاند . أَنْ خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ ؛ اصل و منشأ آفرينش شما از خاك است . إذا حرف مفاجات و به معناى اتّفاق ناگهانى است و در تقدير چنين است : سپس ناگهان زمانى آمد كه شما انسان شديد و در روى زمين انتشار يافتيد . اين مورد مانند اين آيهء است كه مىفرمايد : وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالًا كَثِيراً وَ نِساءً ؛ و از آن دو مردان و زنان بسيارى در روى زمين پراكنده كرد . ( نساء / 1 ) . مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً ؛ از همان شكل و جنس نهاد شما ، و نه از جنس ديگرى ، همسرانى آفريديم تا به وسيلهء آنها آرامش يابيد و انس و الفت به آنها پيدا كنيد . و اين امر به سبب اين است كه ميان دو چيز از يك جنس ، مهربانى و آرامش بر قرار است ولى ميان دو چيز از دو جنس مختلف ، جدايى و دورى وجود دارد . وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً ؛ ميان شما به وسيلهء ازدواج ، دوستى و مهربانى ايجاد كرد در صورتى كه پيش از آن هيچ سببى از قرابت و يا خويشاوندى در ميان شما نبود كه موجب دوستى و مهربانى گردد . وَ اخْتِلافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَ أَلْوانِكُمْ ؛ مقصود از « السنه » يا همان واژه‌ها و لغتهاى هر زبان است [ مانند عربى فارسى تركى . . . ] و يا لهجه‌ها و شكل و آهنگ آنهاست [ كه در ]

--> ( 1 ) - « من سرّه ان يكال له بالقفيز الأوفى فليقل « فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ » الى قوله : « وَ كَذلِكَ تُخْرَجُونَ » .