الشيخ الطبرسي (مترجم: شادمهرى)
12
تفسير جوامع الجامع (فارسى)
خدا را پرستش مىكنند . أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ ؛ آنان زيان كنندگان در معامله هستند ، زيرا به عوض ايمان ، كفر را خريدهاند . وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذابِ ؛ در خواست شتاب در عذاب ، به عنوان استهزا و تكذيبى است از سوى آنها . و مانند اين مورد است گفتار نضر بن حرث كه به استهزا گفت : فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ ؛ « بر سرمان سنگ از آسمان ببار » ( انفال / 32 ) . وَ لَوْ لا أَجَلٌ مُسَمًّى ؛ اگر نبود زمان معيّنى كه خدا تعيين كرده است و وقتى كه مقدّر فرموده است و نبود مدّتى كه حكمتش تأخير عذاب را تا آن زمان لازم دانسته است بى ترديد عذاب بر آنها نازل مىشد . آن موعد معيّن زمان نابودى و هنگام اجل آنها است و برخى گويند مقصود زمان آخرت است ، زيرا خداوند به پيامبرش ( صلّى اللَّه عليه و آله ) وعده داده است كه امّتش را در اين دنيا دچار عذاب و بيچارگى نكند و كيفر آنها را تا روز قيامت به تأخير اندازد . وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ ؛ البته جهنّم كافران را احاطه كرده است و چون ناگزير سرنوشت همهء كافران به جهنّم است گويا هم اكنون آنها را احاطه كرده است و يا به زودى احاطه خواهد كرد . « 1 » چنان كه در آيهء بعد فرموده است . « 2 » . يَوْمَ يَغْشاهُمُ الْعَذابُ ؛ روزى كه عذاب كافران را فرا گيرد . و بنا بر تعبير اول ( كه گويى هم اكنون جهنّم آنها را احاطه كرده است ) ظرف « يوم » به وسيلهء فعل مقدّر منصوب است . ( يعنى يوم يغشيهم . . . كانت جهنّم محيطة بهم ، خلاصه از كشّاف ) . مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ ؛ اين عبارت مانند آيهاى است كه مىفرمايد :
--> ( 1 ) - در اين جا تفسير دقيقترى نيز براى آيه وجود دارد به تفسير نمونه و غير آن در اين آيه و در سورهء تكاثر مراجعه شود . ( 2 ) - بنا بر اين يعنى به تفسير دوم كه به زودى احاطه خواهد كرد ، ظرف « يوم » متعلق به « محيطة » است يعنى سنحيط بهم يوم يغشاهم . . . ويراستار .