الشيخ الطبرسي (مترجم: شادمهرى)
13
تفسير جوامع الجامع (فارسى)
باز گردد او نيز ، وى را به عذابى سخت معذّب خواهد ساخت ( 87 ) و امّا هر كس ايمان آورد و كار نيك انجام دهد ، وى را سزايى نيك خواهد بود و ما نيز امر را بر او آسان گيريم . ( 88 ) باز با همان وسائل و اسباب راه خود را ادامه داد . ( 89 ) تا هنگامى كه به شرق زمين رسيد آن جا قومى را يافت كه ما ، ميان آنها و آفتاب پوششى قرار نداده بوديم . ( 90 ) اين چنين بود و البتّه ما از احوال آنان كاملا با خبريم . ( 91 ) باز راه خود را ادامه داد و رفت ( 92 ) تفسير : مراد از ذو القرنين اسكندر است كه پادشاه جهان گشت . و گفته شده است : دو نفر مؤمن بر دنيا سلطنت كردند : ذو القرنين ، و سليمان ، و دو نفر كافر : نمرود و بختنصر . دربارهء ذو القرنين اختلاف است . برخى گفتهاند : بندهاى صالح بود كه خداوند علم و حكم و پادشاهى زمين را به او داده بود ، و برخى ديگر گفتهاند : پيامبرى بود كه خداوند زمين را به دست او گشود « 1 » . امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : بندهء نيكوكارى بود كه در راه اطاعت خدا بر طرف راست پيشانيش ضربتى خورد و از دنيا رفت و سپس خداوند او را زنده كرد مرتبهء دوّم نيز در راه خدا ضربتى بر طرف چپ پيشانيش خورد و مرد ، اين بار نيز خداوند او را هم چنان برانگيخت و از اين رو ، به ذو القرنين ملقّب شد ، و در ميان شما امّت نيز مثل او پيدا مىشود . بعضى گفتهاند : به اين دليل او را ذو القرنين ناميدهاند كه دو طرف مسكونى زمين را مشرق تا مغرب را دور زد و متصرّف شد . و بعضى گفتهاند : براى تاجش دو شاخ قرار داده بود . آنها كه از پيامبر اين نمونه سؤالها را مىكردند يهود بودند كه خواستند حضرت را
--> ( 1 ) بعضى گفتهاند منظور از ذو القرنين كورش كبير است . به تفسير نمونه و الميزان مراجعه شود - م .