الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
180
تفسير مجمع البيان (فارسى)
و جبرئيل يأتيه و ميكال معهما * من اللَّه وحى يشرح الصدر منزل و جبرئيل ميآيد نزد او و ميكائيل هم با آنهاست ، از جانب خدا وحى مى آورد كه سينه را تشريح كرده و باز مىكند . يفوز به من فاز عزّ لدينه * و يشفى به الغاوى الشقّى المضلّل رستگار مىشود بسبب او كسى كه رستگار شد براى عزّت دين او و شفا ميابد بوسيله او بيمار و بدبخت گمراه شده . فريقان منهم فرقه فى جنانه * و اخرى باغلال الجهيم تغلغل دو گروه و فرقه مردم خواهند بود فرقه و گروهى كه به او ايمان آورند در بهشت ميباشند و گروه ديگر بزنجيرها و غلهاى دوزخ بسته و معذّب خواهند بود . آن گاه خداوند سبحان پروردگار او را تعريف نمود و او را بفعلش كه دلالت بر او مىكند بيان فرمود و گفت : ( الَّذِي خَلَقَ ) يعنى آن خدايى كه ايجاد كرد و آفريد تمام مخلوقات را بر مقتضاى حكمتش و آنها را از عدم بوجود آورد بكمال قدرت خود سپس تخصيص داد انسانى را بذكر جهت شرافت او و آگاهانيدن بر اينكه او را از ساير حيوانات جدا ساخته است ، پس فرمود : ( خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ ) اراده فرمود به اين جنس بنى آدم را يعنى ايشان را آفريد از خون بسته شده بعد از نطفه ، و بگفتهء بعضى يعنى آدم را آفريد از گل كه بسته بدست بود ، و قول اوّل صحيحتر است و در اين اشاره به بيان نعمت است به اينكه او را ايجاد كرد از اصلى كه او در نهايت دورى از جهت پستى و فرومايگى ، سپس رسيد به آن مراحل كمال تا يك