الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
124
تفسير مجمع البيان (فارسى)
از ماء است پس قرائت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله شاهد صحّت و درستى اين قرائت است . شرح لغات : شتى : يعنى پراكندگى و متفرّق بودن بنا بر دورى جدّى بين دو چيز و از آنست ، شتّان يعنى دور است ميان آنها مانند دورى آسمان از زمين و نيز از آنست ، تشتت امر القوم ، امر قوم پراكنده و پريشان شد ، و شهم ريب الزمان ، ايشان را بى وفايى و بى اطمينانى زمان از هم پاشيد و پراكنده كرد . اليسرى : مؤنث اليسر و العسرى مؤنث اعسر از يسر و عسر توان گرى و آسانى و دشوارى و تنگدستى است . تلظّى : شعله و زبانه آتش است بشدّت گيراندن و تلظّت النار تتلظّى است ، پس يكى از دو تاء حذف شده براى تخفيف . ابن كثير تلظّى بتشديد تاء قرائت كرده ادغام نموده يكى از دو تاء را در ديگرى . التجنب : گرديدن چيز است در جانب و كنار غير آن چيز . اعراب : وَ ما خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى اگر ( ما ) مصدريّه قرار داده شود پس آن در موضع جر است و تقديرش خلق الذكر و الانثى يعنى و خلقه الذكر و الانثى و اگر آن را به معناى من قرار دادى نيز همين طور است . و الحسنى : صفت موصوف محذوف است يعنى و صدق بالخصله - لحسنى و همين طور يسرى و عسرى تقدير در آن دو للطريقة اليسرى للطريقة