--> زيرا كه ايشان زحمت كشيده و تتبّع نموده‌اند كه عرب چگونه به اتباع خود نيكو و خوب اداء حروف و كلمات و صفات حروف و غير آن مينمايند . و ميبينى كه اگر مخالفت با قانون تجويد نمود در كلام عرب غلط محسوب مىشود مثل اينكه اگر حروف را از مخرج اداء نكند و يا بعضى صفات حروف را رعايت ننمايد . پس واجب است مراعات آن . و بعضى از آنها تركش مرجوح و مكروه شمرده مىشود . پس مستحبّ ميگردد . و مراد در آيه قطعا آن قسم دوم است براى اينكه قسم اوّل از مخاطبون بطباعشان رعايت ترتيل و اداء حروف را بطباع خود مينمودند پس امر به آن معنى ندارد . فاضل مقداد گويد : ترتيل مستحبّ مؤكّد است و مقصود اينست كه كلام بمخالفت آن غلط نميشود . سيوطى در كتاب اتقانش گويد : قاعده تجويد بازگشتش بكيفيّت وقف و اما له و ادغام و احكام همزه و ترفيق و تفخيم و مخارج حروف است . ميگويم . امّا ترفيق و تفخيم نميدانم چيزى از آن را كه واجب باشد و امّا مخارج حروف رعايت آن واجب است . ( شعرايى ) ( مترجم گويد : مثل حروف شفهيه كه لب باشد لام و ميم كه از لب صادر شود و حروف حلقيه كه همزه و ح و خ و غ كه از گلو بايد اداء شود و ص كه از وسط دهان و ض كه از كنار زبان گفته مىشود و دال و ذال كه از سر زبان بيرون آيد ) و امّا وقف و ادغام و همزه بعضى از آن رعايتش واجب و بعضى از آن واجب نيست و اخفاء ملحق بادغام است و امّا اماله پس چيزى از آن واجب نيست مگر كلمه ( مجراها ) در سورهء هود اگر بفتح و زبر ميم قرائت شود ( مجراها زيرا قاريان قرآن بعضى اماله نموده و بفتح خوانده و بعضى هم بفتح و ضمّ هر دو خوانده و تجويز كرده‌اند . ( شعرايى )