الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
14
تفسير مجمع البيان (فارسى)
پس خداوند سبحان فرمود ، خدا قرار نداده پسر خوانده شما را فرزند شما و حال آنكه نسبت او از غير شما ثابت و مسلّم است . ذلِكُمْ قَوْلُكُمْ بِأَفْواهِكُمْ اينست سخن ايشان كه به زبان خود ميگويند يعنى بدرستى كه قول شما كه مىگوييد پسر خوانده پسر اين مرد ( مقصود پيامبر ( ص ) است چيزيست كه شما آن را بزبانتان مىگوييد حقيقتى براى آن نزد خداى تعالى اينست . وَ اللَّهُ يَقُولُ الْحَقَّ و خداست كه حق و درست ميگويد ، آن چنان خدايى كه واجب است اعتقاد و ايمان به او و براى آن حقيقتى است و آن اين است كه همسر و عيال بسبب ظهار مادر نميشود ، و پسر خوانده بسبب پسر خواندگى پسر نميشود . وَ هُوَ يَهْدِي السَّبِيلَ و اوست كه راه را هدايت مىكند ، يعنى به راه حق ارشاد نموده و بر آن راهنمايى مىكند قول حق تعالى است . ادْعُوهُمْ لِآبائِهِمْ يعنى ايشان را به پدرانشان نسبت دهيد ، آنهايى كه آنان را توليد كردهاند و ايشان را به آنها نسبت دهيد يا به كسانى كه آنان را بر فراش خود بوجود آورده و همسرانشان آنان را زائيدهاند . هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ آن از جهت گفتن و حكم كردن نزد خدا درست تر و محبوبتر است . سالم از عبد اللَّه بن عمر روايت كرده كه گفت ما زيد بن حارثه را نمى خوانديم مگر آنكه او را زيد بن محمد ميگفتيم ، تا در قرآن نازل شد : ادْعُوهُمْ لِآبائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ بخارى اين مطلب را از ابن عمر در صحيح خود آورده است .