الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

12

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بىنياز از جهانيان است . آنان كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند همانا محو خواهيم نمود گناهانشان را و پاداش خواهيم داد آنان را بهتر از اعمال نيكشان . و ما بآدميان سفارش كرديم كه در حق پدر و مادر خود نيكى كنند و اگر آنان بكوشند تا به من كه ( خداى يگانه‌ام ) از روى جهل و نادانى شرك آورى هرگز از ايشان فرمان مبر . بازگشت شما بسوى من است و شما را به آنچه ( از نيك و بد ) انجام داده‌ايد آگاه خواهم ساخت آنان كه ايمان آوردند و اعمال شايسته انجام دادند آنان را جزو شايستگان قرار ميدهيم . پاره‌اى از مردم كسانى هستند كه ميگويند به خدا ايمان آورديم ولى چون در مجاهدتهاى راه خدا آزار ببينند ، آزار از مردم را چون عذاب خدا ميدانند و اگر نصرتى از پروردگار تو ( اى پيامبر ) برسد ، ميگويد البته ما با شما بوديم آيا خدا آگاه‌تر نيست به آنچه در سينه‌ى جهانيان است . اعراب : حسنا : مفعول فعل محذوف است و در تقدير چنين بوده « و وصينا الانسان بأن يفعل بوالديه حسنا » . ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ : اين جمله موصول و صله و در محل نصب است تا مفعول « تشرك » باشد . شأن نزول : كلبى گويد : كه آيه اخير ( 10 ) در بارهء عياش بن ابى ربيعه مخزومى نازل شده ، زيرا او اسلام آورده بود و از ترس قوم و قبيله‌ى خود بسوى مدينه مهاجرت نمود قبل از آنكه پيامبر مهاجرت كند . مادر عياش بنام اسماء دختر مخزومة بن ابى جندل تميمى با شنيدن مهاجرت فرزندش قسم ياد كرد كه چيزى نمىخورم و نميآشامم و بنظافت سر و صورت اقدام نكرده و هرگز داخل خانه و زير سقف نخواهم رفت تا فرزندم باز گردد . او دو فرزند ديگرى داشت بنام ( ابو جهل و حرث ) كه فرزندان هشام شوهر پيشين اسماء بودند و از ناحيه مادر با عياش برادر محسوب مىشدند ، آنان چون ناراحتى و اضطراب مادر را مشاهده نمودند ، سوار بر مركب شده و بدنبال