و اگر نكنيد به شما ضرر مىزنند ؟ از اينجا استفاده مىشود كه دين را بايد با دليل ثابت كرد و اگر چنين نبود ابراهيم با آنها بحث و مناظره نميكرد . قالُوا بَلْ وَجَدْنا آباءَنا كَذلِكَ يَفْعَلُونَ : آنها كه جواب صحيحى نداشتند كه به ابراهيم بدهند ، گفتند : ما از پدران خود تقليد مىكنيم . زيرا ديده‌ايم كه آنها نيز چنين ميكنند . قالَ أَ فَرَأَيْتُمْ ما كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمُ الْأَقْدَمُونَ : ابراهيم براى اينكه تقليد آنها را مورد انكار قرار دهد ، فرمود : آيا شما و پدرانتان چيزهايى را كه پرستش كرده و ميكنيد ، ديده‌ايد ؟ فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِي : بتها و پرستش بتها همه دشمن منند و بقولى يعنى : بتها همه دشمن منند . علت اينكه ضمير جمع مذكر عاقل به بتها برگردانده ، اين است كه به آنها نسبت عداوت داده است . دشمنى بتها از اين لحاظ است كه عبادت آنها مضر است . ممكن است منظور اين باشد كه بتها و پدران ايشان - كه هم خدا را مىپرستيدند و هم بت را - دشمن منند و به همين جهت است كه بدنبال آن مىگويد : إِلَّا رَبَّ الْعالَمِينَ : يعنى همهء معبودها دشمن منند ، جز خداى عالمين . فراء ميگويد : در جمله قلب است . يعنى : من دشمن ايشانم . اكنون در وصف خداى عالمين مىگويد : الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ : او كسى است كه مرا از نيستى به هستى آورد و راه نجات را به من نشان ميدهد . برخى گويند : يعنى او كسى است كه مرا براى طاعت خويش آفريد و مرا بسوى بهشت هدايت مىكند . وَ الَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَ يَسْقِينِ وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ : همو كه به من روزى