برخى گويند : يعنى از فراموش‌كاران بودم . برخى گويند : يعنى راه صواب را گم كردم . زيرا تعمد نداشتم و بخطا مرتكب قتل شدم . نظير كسى كه مىخواهد مرغى را تير بزند ولى تيرش به انسانى اصابت مىكند . برخى گويند : يعنى گمراه بودم از لحاظ اينكه تحريم قتل آن قبطى به من وحى نشده بود . فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ : پس از ارتكاب قتل ، از ترس جانم به مدين فرار كردم . فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْماً : و خداوند به من منصب نبوت عطا كرد . برخى گويند : مقصود از حكم ، علم به چيزهايى است كه مطابق حكمت است . يعنى تورات و علم به حلال و حرام و ساير احكام . وَ جَعَلَنِي مِنَ الْمُرْسَلِينَ : و مرا از مرسلين قرار داد . وَ تِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّها عَلَيَّ أَنْ عَبَّدْتَ بَنِي إِسْرائِيلَ : در بارهء معنى اين جمله اقوالى است : 1 - موسى اعتراف مىكند كه فرعون حق تربيت بر موسى دارد و توبيخ مىكند كه چرا بنى اسرائيل را به بردگى كشيده است . پس مقصود اين است كه : آيا اين نعمت است كه بر من منت مىگذارى كه بنى اسرائيل را به بردگى كشيده‌اى و مرا به بردگى نكشيده‌اى ؟ ! 2 - موسى مىخواهد منت فرعون را انكار كند . يعنى : آيا بر من منت ميگذارى كه تربيتم كرده‌اى با اينكه قوم مرا به بردگى كشيده‌اى ؟ مقصود اين است كه تمام زحماتى را كه در بارهء من كشيده‌اى بخاطر به بردگى گرفتن بنى اسرائيل بيفايده بوده است . 3 - مقصود اين است كه اگر تو بنى اسرائيل را به بردگى نگرفته بودى و فرزندانشان را نميكشتى ، مادر من نيازى نداشت كه مرا به دريا اندازد . تو بواسطهء چيزى بر من منت ميگذارى كه خودت سبب آن بوده‌اى . اگر تو آنها را به بردگى نميگرفتى ، خانواده‌ام مرا تكفل ميكردند و در دريا نمىانداختند . تو از اين راه بر من حق پيدا كرده‌اى كه اقدام به نافرمانى خدا نموده‌اى . 4 - موسى ميخواهد بگويد ترا بر من حقى نيست . زيرا متكفل تربيت من مادر و افراد ديگر بنى اسرائيل بوده‌اند كه به فرمان تو مرا تربيت كرده‌اند . يعنى تو بر من منت ميگذارى كه