الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

41

تفسير مجمع البيان (فارسى)

تا هيچگونه شبهه‌اى براى كسى باقى نماند . فَتَوَلَّى فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهُ ثُمَّ أَتى : فرعون از موسى جدا شد و نيرنگهاى خود را فراهم كرد و در وقت مقرر به وعده‌گاه آمد . قالَ لَهُمْ مُوسى : موسى ساحران را كه سحر خود را براى مقابله با اعجاز موسى حاضر كرده بودند ، موعظه كرد و به آنها گفت : وَيْلَكُمْ : اين كلمه براى تهديد به كار مىرود . يعنى خداوند شما را گرفتار ويل و عذاب گرداند . ممكن است منادى باشد و در اين صورت دعاى عذاب براى آنها مىكند . برخى گفته‌اند دو كلمه است به اين صورت : « وى لكم » يعنى از شما تعجب مىكنم . لا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِباً : ابن عباس گويد : يعنى كسى را شريك خدا نسازيد . برخى گفته‌اند : يعنى به خدا دروغ نبنديد و معجزات مرا به سحر و سحر خود را به حق و فرعون را به الوهيت و خداوندى نسبت ندهيد . فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذابٍ : كه شما را گرفتار عذاب و هلاكت خواهد كرد . اصل سحت تراشيدن تمام موهاى سر است و « سحته اللَّه و اسحته » يعنى خدا او را مستأصل و هلاك گردانيد . وَ قَدْ خابَ مَنِ افْتَرى : قتاده گويد : يعنى كسى كه نسبت دروغ به خدا بدهد زيانكار است . بعضى گويند : يعنى چنين كسى اميدش از خدا و بهشت قطع شده است . فَتَنازَعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ : مردم در بارهء موسى و هارون و فرعون به مشاوره پرداختند و هر كدام در رد عقيدهء ديگرى و اثبات نظر خود كوشش ميكرد . برخى گويند : يعنى ساحران در بارهء عصاها و ريسمانها و اينكه كداميك آغاز كنند ، به شور پرداختند . وَ أَسَرُّوا النَّجْوى : آنها مطالب خود را پوشيده از فرعون براى يكديگر بيان كرده ، گفتند : اگر موسى بر ما غالب آمد از او تبعيت مىكنيم . محمد بن اسحاق مىگويد : وقتى موسى به ايشان گفت : « ويلكم ! » آنها به نحوى پرداخته ، گفتند : اين نه سخن ساحران است .