الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
19
تفسير مجمع البيان (فارسى)
كثيرا : صفت براى مصدر محذوف . مقصود : اكنون بذكر معجزاتى كه به موسى عطا كرده بود پرداخته ، ميفرمايد : وَ ما تِلْكَ بِيَمِينِكَ يا مُوسى : براى اينكه موسى را وادار به تأمل در بارهء عصا كند تا بعداً معجزه را بدست او اجراء كند ، از او مىپرسد : چه در دست دارى ؟ قالَ هِيَ عَصايَ أَتَوَكَّؤُا عَلَيْها : موسى در جواب مىگويد : عصاى من است كه در وقت راه رفتن تكيه بر آن مىكنم . وَ أَهُشُّ بِها عَلى غَنَمِي : و بوسيلهء آن برگ درختان را مىريزم تا گوسفندانم بخورند . وَ لِيَ فِيها مَآرِبُ أُخْرى : و نيازهاى ديگرى نيز به آن دارم . اين جمله از باب كنايه است و با ذكر لازم اراده كرده است ملزوم را . ابن عباس گويد : بوسيلهء آن توشهء خود را بدوش مىكشيد و آن را بر زمين مىكوبيد و آب از توشهء خود بيرون مىآورد و بوسيلهء آن چيزهاى خوردنى را از زمين خارج مىكرد و درندگان را از خود دور ميكرد و با دشمن مىجنگيد و در وقت آب كشيدن از چاه از آن استفاده مىكرد و انيس تنهايى او بود و درختهاى بلند را بكمك آن خم ميكرد . قالَ أَلْقِها يا مُوسى فَأَلْقاها فَإِذا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعى : بدستور خداوند عصا را بر زمين افكند و به شكل مارى در آمد كه با سرعت حركت مىكرد . برخى گفتهاند : به شكل مار زرد رنگى در آمد كه همچون اسب داراى يال بود و هم چنان بزرگ شد تا به شكل اژدهاى عظيمى در آمد . برخى گفتهاند : لحظهاى پس از آنكه عصا را بر زمين افكند به شكل بزرگترين اژدهايى در آمد كه كمتر كسى آن را ديده بود . همچون كره شترى بود كه سنگها را مىبلعيد و درختها را از ريشه برمىآورد و از چشمانش آتش بيرون مىجهيد و سر خميدهء عصا به گردن اژدها تبديل شده ، در آن موهايى روئيده بود به شكل نيزه . موسى همين كه اين منظره را ديد ، به عقب رفت . سپس به ياد خداوند افتاد و از روى شرم و حيا بر جاى خود ايستاد . از جانب خداوند