الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
32
تفسير مجمع البيان (فارسى)
ترجمه : و هنگامى كه مشركين شركاى خود را مىبينند ، گويند : پروردگارا اينها هستند شركاى ما كه آنها را مىخوانديم . پس شركا به آنها پاسخ مىدهند كه شما دروغگو هستيد . در آن روز در برابر خداوند سر تسليم فرو مىآورند و نسبتهاى دروغى كه مىدادند باطل مىشود . آنها كه كافر شدند و از راه خدا منع كردند ، بر اثر فسادشان ، بر عذاب آنها مىافزاييم . و روزى كه در هر امتى گواهى بر ايشان برانگيزيم از خودشان و ترا بر اين امت ، گواه سازيم . قرآن را بر تو نازل كرديم كه در آن بيان هر چيزى و هدايت و رحمت و بشارت است براى مسلمانان . خداوند فرمان مىدهد شما را به عدالت و نيكى و احسان خويشاوندان و شما را نهى مىكند از زشتى و منكر و ستم . شما را موعظه مىكند ، شايد متذكر شويد . لغت : القاء : افكندن . « لقىّ » چيزى كه افكنده شده . « القيت اليه مقالة » سخنى براى او گفتم . « تلقّاها » پذيرفت آن را . سلم : تسليم شدن . تبيان : بيان . ازهرى گويد : عرب مىگويد : « بينت الشيء تبييناً و تبيانا » . مقصود : اكنون خداوند حال مردم مشرك را در روز قيامت وصف كرده ، مىفرمايد : وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ أَشْرَكُوا شُرَكاءَهُمْ قالُوا رَبَّنا هؤُلاءِ شُرَكاؤُنَا الَّذِينَ كُنَّا نَدْعُوا مِنْ دُونِكَ : همين كه در روز قيامت ، مردم مشرك ، بتها و شيطانهايى كه شريك خدا قرار دادهاند ، مىبينند ، گويند : پروردگارا ، اينها هستند شركاى ما كه آنها را در خدايى و پرستش شريك تو قرار داديم و ما را از دين تو گمراه كردند ، بنا بر اين قسمتى از عذاب ما را به آنها برسان . برخى گويند : علت اينكه بتها و . . . را شركاى مشركين دانسته ، اين است كه آنها را در زراعت و چارپايان ، شريك خود قرار مىدادند ، بنا بر اين به خيال خودشان بتها با آنها شريك بودند .