الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

13

تفسير مجمع البيان (فارسى)

آسمان نيستند و قدرتى ندارند ، پس براى خداوند شبيه قرار ندهيد . خدا مىداند و شما نمىدانيد . قرائت : يجحدون : ابو بكر از عاصم به تاء و ديگران به ياء خوانده‌اند . قرائت ياء براى اين است كه منظور غير مسلمين است ، زيرا مسلمانان منكر نعمتهاى خدا نميشوند . مقصود از قرائت تاء اين است : قل لهم أ فبنعمة اللَّه تجحدون . آيهء بعد « . . . و بنعمة اللَّه هم يكفرون » مؤيد قرائت ياء است . لغت : حفدة : جمع « حافد » . اصل اين كلمه به معناى سرعت در عمل است . علت اينكه به ياران « حفدة » گفته مىشود ، اين است كه آنها در طاعت انسان ، كوشا هستند و سرعت عمل دارند . جميل گويد : حفد الولائد حولها و استسلمت * بأكفهن ازمة الاجمال يعنى : كنيزكان ، اطراف او به سرعت مىچرخند و فرمانبرى مىكنند . او مهار شتران را بدست ايشان سپرده است . اعراب : فَهُمْ فِيهِ سَواءٌ : اين جمله ، اسميه است كه بجاى جملهء فعليه قرار گرفته و در محل نصب است ، زيرا جواب نفى است . يعنى « فيستووا » . شيئا : يا بدل است از « رزقاً » يا مفعول است براى آن . مقصود : اكنون به بيان يكى ديگر از نعمتهاى خود پرداخته ، مىفرمايد : وَ اللَّهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ : خداوند بمقتضاى حكمت خود ، روزى بعضى را توسعه داده و روزى بعضى را تنگ ساخته است . فَمَا الَّذِينَ فُضِّلُوا بِرَادِّي رِزْقِهِمْ عَلى ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَهُمْ فِيهِ سَواءٌ : در بارهء معناى آن دو قول است :