« وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ » ولى بيشتر مردم بخاطر جهل و نادانى كه نسبت به خداوند دارند و نبوت پيغمبر را منكرند راستى و درستى او را باور ندارند . « وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً » و هيچكس ستمكارتر از آن كسى نيست كه بر خدا دروغ بندد . « أُولئِكَ يُعْرَضُونَ عَلى رَبِّهِمْ » اينان در روز قيامت در جايگاهى كه همهء خلائق آنها را مىبينند براى بازپرسى و حساب و كتاب باز ايستند تا از اعمالشان سؤال شود و كيفر كارهاشان را به بينند . « وَ يَقُولُ الْأَشْهادُ » و گواهان گويند . . . و منظور از اين گواهان يا فرشتگانى هستند كه موكل بر بندگان بوده‌اند - چنانچه مجاهد گفته - و يا انبياء و پيمبرانند - چنانچه ضحاك گفته - و يا پيشوايان مردمان با ايمان در هر عصر و زمانى ميباشند - چنانچه ديگران گفته‌اند . . . « هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى رَبِّهِمْ » اينان هستند كه بر پيمبران و فرستادگان خدا دروغ بستند . « أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ » هان كه لعنت خدا بر ستمگران باد . ممكن است اين جمله دنبالهء سخن گواهان باشد ، و ممكن است جملهء جداگانه و ابتداى سخن باشد . سپس خداى سبحان اين ستمگران را كه مورد لعنت هستند چنين توصيف فرموده گويد : « الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ » آنان كه مردم را از راه بدر كرده و اغواء كنند و از دين خدا باز دارند ، چه آنكه شبهه‌اى بر آنان القاء كنند ، و يا مورد تهديد و تطميع خويش قرارشان دهند ، و يا كارهاى ديگرى بدين منظور انجام دهند . « وَ يَبْغُونَها عِوَجاً » و طالب ايجاد انحراف در راه خدا و عدول از راستى و درستى هستند . و برخى گفته‌اند : منظور كم و زيادى است كه در كتاب ميكردند تا دليلها را تغيير داده و اوصاف پيغمبر آخر الزمان ، با رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - تطبيق نكند چنانچه يهود اين كار را ميكردند ، و برخى گفته‌اند منظور شبهاتى است كه