الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
9
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيه 151 لغت تعالوا : مشتق از علو است ، بنا بر اين فرض كه دعوت كننده در بالا باشد و ديگرى را به بالا بخواند . اگر چه واقعاً در بالا نباشد . تلاوة : قرائت املاق : تهيدستى . تملّق يعنى كوشش در راه جلب منفعت . فواحش : جمع فاحشه ، زشتى بزرگ . فرق فاحشه و قبيح اين است كه به زشتىهاى كوچك ، قبيح گفته مىشود نه فاحشه . اعراب ما حَرَّمَ . . . : مفعول « اتل » در اين صورت « ما » موصوله است . أَلَّا تُشْرِكُوا : منصوب بحذف لام يا منصوب به « اتل » محذوف يا منصوب به « اوصيكم » محذوف . « لا تشركوا » ممكن است فعل نفى يا فعل نهى باشد . در صورتى كه نفى باشد ، عطف « لا تقتلوا » كه نهى است بر آن صحيح است . چنان كه مىفرمايد : « إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَ لا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ » ( انعام 14 ) . دنبالهء « قُلْ تَعالَوْا » تا « بِلِقاءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ » ( آيهء 154 ) ادامه دارد ، زيرا « وَ أَنَّ هذا صِراطِي » بنا بر فتح همزه ، عطف است بر « ما حَرَّمَ » و بنا بر كسر آن به تقدير « قل ان هذا صراطى . . . » است . همچنين « ثُمَّ آتَيْنا » به تقدير « قل ثم . . . » است . مقصود قبلا عقيدهء مشركين را در بارهء محرمات شرح داد . اكنون به بيان آنچه واقعاً حرام