الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
198
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيه 97 - 98 قرائت فمستقر : ابن كثير و ابو عمرو و يعقوب و زيد بكسر قاف و ديگران به فتح قاف خواندهاند . ابو على گويد : هر گاه بكسر قاف بخوانيم ، به معناى « قار » است و در اين صورت بايد « منكم » در تقدير باشد . يعنى « فمنكم مستقر فى الارحام » و اگر بفتح قاف بخوانيم ، اسم مفعول نيست ، بلكه اسم مكان است و در اين صورت بايد « لكم » در تقدير باشد . كلمهء « مستودع » ممكن است اسم مفعول و به معناى كسى كه بوديعت گذارده شده ، باشد و ممكن است اسم مكان باشد . آنان كه « مستقر » را بكسر قاف خواندهاند « مستودع » را اسم مفعول دانستهاند و آنان كه « مستقر » را بفتح قاف خواندهاند « مستودع » را اسم مكان گرفتهاند . مقصود اكنون خداوند متعال مطلبى را بيان مىكند كه دنبالهء مطالب پيش است و دليل توحيد و قدرت خداوند مىباشد . مىفرمايد : وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ : خداوند كسى است كه براى منافع شما ستارگان را آفريد تا از نور و طلوع و جايگاه آنها در تاريكيهاى صحرا و دريا استفاده كنيد و راه خود را بجوييد ، زيرا برخى از ستارگان در جلو انسان و برخى در پشت سر و برخى در سمت راست و برخى در سمت چپ قرار دارند و در مسافرتها و شهرها و يافتن قبله و تشخيص اوقات شب و پيدا كردن راهها در صحراها و درياها ، براى مردم راهنما هستند . بلخى گويد : جملهء « لِتَهْتَدُوا بِها » دلالت ندارد بر اينكه ستارگان فقط بخاطر راهنمايى مردم آفريده شدهاند . بلكه