استدلال كرده ، مىفرمايد : إِنَّ اللَّهَ فالِقُ الْحَبِّ وَ النَّوى : خداوند دانهء خشك و بيجان را مىشكافد و شاخهء گياه را از آن بيرون مىآورد . همچنين هستهء خشك را مىشكافد و از آن نخل و درختان ديگر خارج مىسازد . اين معنى از حسن و قتاده و سدّى است . ابن عباس و ضحاك گويند : يعنى خداوند خالق دانه و هسته است . مجاهد و ابى مالك گويند : مقصود آن شكافى است كه خداوند در هسته و دانه ايجاد كرده و آنها را بدونيم مساوى تقسيم كرده است . اين خود يكى از شگفتىهاى خلقت است . يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ مُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ : خداوند گياه تازهء سبز و زنده را از دانهء خشك خارج مىسازد و دانهء خشك را از گياه تر و زنده بيرون مىآورد . اين معنى از زجّاج است . عرب ، گياه سبز را زنده مىگويد . وقتى كه قطع يا خشك شد ، آن را مرده مىنامند . حسن و قتاده و ابن زيد و ديگران گويند : يعنى خداوند موجودات زنده را از نطفهء بيجان و نطفهء بيجان را از موجودات زنده خارج مىسازد . اين معنى صحيح‌تر است برخى گويند يعنى مؤمن را از كافر و كافر را از مؤمن جدا ميسازد . برخى گويند يعنى مرغ را از تخم و تخم را از مرغ بيرون ميآورد . ذلِكُمُ اللَّهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ : اين كارها را همه ، خداوند انجام مىدهد . چرا از حق روى گردان مىشويد ؟ چرا اين دلايل روشن را رها كرده ، بدنبال باطل مىرويد ؟ چرا تدبّر نمىكنيد تا بدانيد كه سزاوار نيست كه ديگرى را در عبادت شريك خداوند قرار دهيد كه به شما نعمت مىبخشد ، دانه را مىشكافد و زراعت را از دانه و هسته بوجود مىآورد ؟ فالِقُ الْإِصْباحِ : خدايى كه ظلمت و سياهى شب را مىشكافد و عمود صبح را از آن بيرون مىآورد . اين معنى از بيشتر مفسران است . ابن عباس گويد : يعنى خداوند خالق بامداد است . وَ جَعَلَ اللَّيْلَ سَكَناً : ابن عباس و مجاهد و بيشتر مفسران گويند : يعنى خداوند شب را وسيلهء آرامش و استراحت شما قرار داده است . اينهم يكى از نعمتهاى بزرگ