الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
88
تفسير مجمع البيان (فارسى)
مىكند ، خداوند و رسول اوست كه كارهايش به امر اوست . وَ الَّذِينَ آمَنُوا : و آنان كه ايمان آوردهاند ، سپس آنها را وصف كرده ، مىفرمايد : الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ : آنان كه نماز را با شرايط آن انجام و در حال ركوع زكات مىدهند . دلالت آيه اين آيه ، يكى از واضحترين دلايلى است كه امامت بلا فصل على عليه السلام را پس از پيامبر اثبات مىكند . وجه استدلال اين است كه : - هر گاه « ولى » كسى باشد كه مدبر امور مردم و اطاعتش بر مردم واجب باشد و ثابت شود كه مقصود از « الَّذِينَ آمَنُوا . . . » على ع است ، بوسيلهء نص قرآن ، امامت او ثابت و واضح خواهد بود . براى اثبات معناى ولى بايد به لغت رجوع كرد . با تامل در كتب لغت ، روشن مىشود كه اهل فن لغت ، به اين معنى تصريح كردهاند ، قبلا سخن آنان را نقل كردهايم . ديگر حاجتى به تكرار آن نيست . دربارهء اينكه در آيهء شريفه ، مقصود همين معنى است ، نه معناى ديگر ، گوييم : - كلمهء « انما » همانطورى كه گذشت ، حكم را به ما بعد خود اختصاص مىدهد و از غير آن سلب مىكند . هر گاه بگويند : « انما الفصاحة للجاهلية » مقصود اين است كه فصاحت ، اختصاص بدوران جاهليت داشته و دورانهاى ديگر را از آن بهرهاى نيست . و هر گاه اين كلمه ، داراى چنين معنايى باشد ، نمىتوانيم « ولى » را به معناى دوست و هدف آيه را دوستى و محبت دينى بدانيم ، زيرا اين معنى خصوصيتى ندارد تا آن را براى برخى از مؤمنان ثابت و از برخى سلب كنيم . بديهى است كه دوستى و محبت دينى براى همهء مؤمنان است - نه برخى از آنها - خداوند متعال مىفرمايد : « وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ » يعنى زنان و مردان مؤمن ، دوست يكديگرند ( توبه 71 ) بنا بر اين نمىتوان آيه را بر اين معنى حمل كرد و چارهاى نداريم جز اينكه بر همان معناى اول حمل كنيم - يعنى امام واجب الاطاعه و صاحب اختيار ، زيرا