الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
89
تفسير مجمع البيان (فارسى)
همانطورى كه گفتيم براى لفظ « ولى » بيشتر از دو معنى نيست . هر گاه يكى از دو معنى محال باشد ، ديگرى محقق خواهد بود . اينكه مىگوييم مصداق منحصر بفرد « الَّذِينَ آمَنُوا » على ع است ، روايتى است كه از طريق اهل تشيع و تسنن ، نقل شده است كه آيهء شريفه ، دربارهء على ع هنگامى نازل شد كه انگشترى خود را در حال ركوع به سائل بخشيد . همچنين بطور كلى كسانى كه مىگويند « ولى » به معناى شخص واجب الاطاعة و امام است ، مىگويند : مقصود على ع است و تنها مصداق آيه ، آن بزرگوار مىباشد . ممكن است كسى بگويد : « الذين » جمع است و جايز نيست كه در معناى مفرد به كار رود . لكن بايد توجه داشت كه اهل لغت گاهى از لفظ جمع ، ارادهء مفرد مىكنند و اين كار را به منظور تعظيم و تجليل انجام مىدهند . اين مطلب بقدرى مشهور است كه نيازى به استدلال ندارد . ممكن است گفته شود : « وَ هُمْ راكِعُونَ » حال از دادن زكات نيست ، بلكه مقصود اين است كه عادت آنها ركوع است . در جواب گوييم : - در جملهء « يُقِيمُونَ الصَّلاةَ » ركوع نيز وجود دارد ، زيرا نماز بدون ركوع نميشود . بنا بر اين اگر جملهء « وَ هُمْ راكِعُونَ » را قيد براى عمل زكات دادن ، نگيريم و بگوييم مقصود اين است كه صفت و عادت آنها ركوع است ، مطلب را بدون داشتن فايدهاى تكرار كردهايم . بديهى است تفسيرى كه داراى فايدهاى باشد از تفسيرى كه فائدهاى ندارد ، برتر است . دليل ديگر اينكه : خداوند متعال در ابتداى آيه همهء مؤمنان را مخاطب ساخته ، گويد : « ولى شما خدا و . . . » سپس « رسول » را از جملهء مؤمنان خارج كرده ، « ولى » معرفى مىكند . پس از آن « كسانى كه ايمان آوردهاند » ياد مىكند و آنها را نيز ولى ميخواند . حال اگر مقصود از « كسانى كه ايمان آوردهاند » عموم باشد ،