الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

73

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ : در اينجا خداوند متعال خبر مىدهد به اينكه : كافران دوست يكديگرند و يكديگر را در مقابل مسلمانان يارى مىكنند . اين جمله دلالت دارد بر اين كه : اهل كفر ، همگى تابع كيش واحدى هستند و از لحاظ ارث ، يك ملت به حساب مىآيند ، زيرا قرآن كريم ، آنها را اولياى يكديگر دانسته است . امام صادق ( ع ) فرمود : « اهل دو ملت ، از يكديگر ارث نمىبرند ما از ملتهاى ديگر ارث مىبريم ولى آنها از ما ارث نمىبرند » وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ : كسانى كه از شما ، از آنها كمك بخواهند و آنها را ياران خود پندارند ، مثل ايشان كافر هستند . اين معنى از ابن عباس است . يعنى بايد حكم اهل كتاب را از لحاظ وجوب لعن و بيزارى جستن از آنها و اهل دوزخ بودن ، بر ايشان جارى كرد . إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ : خداوند مردم ظالم را بخاطر كفر و استحقاق عذاب هميشگى ، به راه بهشت هدايت نمىكند . بلكه آنها را به راه جهنم هدايت مىكند . اين معنى از ابو على جبايى است و بقولى : يعنى خداوند حكم مؤمنان را - از لحاظ مدح و ثنا و يارى بر دشمنان - بر آنها جارى نمىسازد . فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يُسارِعُونَ فِيهِمْ : ابن عباس گويد : يعنى مىبينى كسانى را كه در دلهايشان مرض شك و نفاق است - مثل عبد اللَّه بن ابى - در دوستى و مشاورهء يهود ، شتاب مىكنند . برخى گويند : يعنى در همكارى با آنها به منظور زيان رسانيدن به مسلمين ، شتاب مىورزند . كلبى گويد : در دوستى يهوديان و مسيحيان نجران شتاب مىكنند ، زيرا از وجود آنها منافعى بدست مىآوردند . يَقُولُونَ نَخْشى أَنْ تُصِيبَنا دائِرَةٌ : مجاهد و قتاده و سدى گويند : يعنى سخن آنها اين است كه : دولت و قدرت بدست دشمنان مسلمين بيفتد و ما به يارى ايشان احتياج پيدا كنيم . كلبى گويد : يعنى مىترسيم كه حوادث روزگار ما را دچار سختى و قحطى كند و آنها بما مواد غذايى نرسانند . فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ : سدى گويد : يعنى شايد خداوند مكه را براى مسلمانان