الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
206
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيهء 104 مقصود اكنون خداوند متعال از حال كفارى كه : بحيره و . . . را در ميان خود رواج و بدروغ ، آنها را به خداوند نسبت دادند ، مىفرمايد : وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا إِلى ما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ إِلَى الرَّسُولِ قالُوا حَسْبُنا ما وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا : هر گاه به آنها گفته شود : بياييد از كتاب آسمانى ، قرآن مجيد ، پيروى و پيامبر خدا را تصديق و از راهنماييهايش استفاده كنيد ، در جواب گويند : آداب و رسوم نياكانى ما براى ما بهتر است . أَ وَ لَوْ كانَ آباؤُهُمْ لا يَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ لا يَهْتَدُونَ : سپس در صدد رد گفتار جاهلانه آنها بر آمده ، مىفرمايد : آيا آنها از پدران مشرك و بت پرست خود پيروى مىكنند ، اگر چه آنها از دين ، بىخبر و گمراه باشند . دربارهء معناى « لا يَهْتَدُونَ » دو قول است : 1 - مقصود ، مذمت ايشان است به اينكه گمراهند 2 - مقصود اين است كه آنها كوركورانه ، راه مىپيمايند و راه خوشبختى را نخواهند جست . دلالت آيه : اين آيه ، دلالت دارد بر اينكه تقليد ، كارى ناپسند است . هيچكس حق ندارد در امور دين ، بدون دليل ، عملى انجام دهد . دلالت ديگر از آنجا كه معرفت ، احتياج به تامل و تفكر دارد ، اين آيه ، دلالت دارد بر اينكه : كسب معرفت واجب است ، زيرا خداوند با آنها احتجاج مىكند كه به صحت دعوت پيامبر گرامى ، معرفت حاصل كنند و دست از تقليد كوركورانه بردارند . و اگر حق را