خود را حفظ و او را بر ما حرام كرد و هر دو حرام شمرده مىشدند . منافع و شير آنها براى مردان بود نه زنان . محمد بن اسحاق گويد : هر گاه گوسفندى در پنج شكم ، ده بچهء ماده مىزاييد ، مىگفتند : « وصيله » شد . بچه‌هايى كه بعداً مىزاييد ، براى مردان بود نه زنان . وَ لا حامٍ : حامى شتر نرى بود كه از صلب او ده بطن بوجود مىآمد ، در اين وقت مىگفتند : « حامى » شد . بعد از آن ديگر بار بر پشت آن نمىگذاشتند و از آبخور و چراگاه ، منع نمىشد . اين معنى از ابن عباس و ابن مسعود و مختار ابو عبيده و زجاج است . فراء گويد : شتر نرى بود كه بچهء بچه‌اش لقاح مىشد ، در اين وقت « حامى » شمرده مىشد و بر او سوار نمىشدند . خداوند متعال در آيه اعلام مىكند كه هيچيك از « بحيره ، وصيله ، سائبه و حامى » را تحريم نكرده است . ابن عباس از پيامبر گرامى روايت كرده است كه « عمرو بن لحى » يكى از پادشاهان مكه بود كه براى نخستين بار ، دين اسماعيل را تغيير داد و بتها را نصب كرد و گوش بحيره را شكافت و سائبه را آزاد كرد و وصيله را رواج داد و حامى را اختراع كرد . من او را در آتش جهنم ديدم كه مردم از بوى او در عذاب بودند . وَ لكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ : در اينجا خداوند از حال كافران خبر مىدهد كه آنها با ادعاى اينكه اين گونه مطالب از خداوند است ، به خدا نسبت دروغ مىدهند . وَ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ : اكثر آنها عقل ندارند ، زيرا فكر نمىكنند كه اين مطالب ، مجعول و ساختگى است . قتاده و شعبى چنين معنى كرده‌اند . ابو على جبايى گويد : مقصود اين است كه اكثر آنها نمىدانند چه چيز بر آنها حلال و چه چيز حرام است ؟ يعنى تنها عدهء كمى از آنها معاند هستند . دلالت آيه اين آيه بر بطلان قول جبريان دلالت دارد ، زيرا خداوند بحيره و سائبه و