الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
197
تفسير مجمع البيان (فارسى)
عكاشة بن محصن و بقولى سراقة بن مالك گفت : - يا رسول اللَّه ، در همه سال ؟ پيامبر او را پاسخ نگفت و او دو بار يا سه بار سؤال خود را تكرار كرد . پيامبر فرمود : - واى بر تو ، چه چيز ترا ايمن مىكند ؟ اگر بگويم : آرى ، واجب مىشود و اگر واجب شد ، شما از عهدهء آن بر نخواهيد آمد و ترك مىكنيد و اگر ترك كنيد ، كافر مىشويد . بنا بر اين همانطورى كه من شما را رها كردهام ، مرا رها كنيد . مردم پيش از شما بواسطهء كثرت سؤال و آمد و شد زيادى نزد پيامبران ، هلاك شدند . هر گاه شما را به چيزى امر كردم ، تا حدى كه قدرت داريد ، انجام دهيد و هر گاه شما را نهى كردم ، اجتناب كنيد . مجاهد گويد : آيه هنگامى نازل شد كه از پيامبر دربارهء « بحيره ، شائبه ، و صيله و حامى » ( شرح آنها در ذيل آيهء 103 خواهد آمد ) سؤال كردند ، نازل شد . مقصود يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ : خداوند مؤمنان را مخاطب ساخته ، آنها را نهى مىكند كه از امورى كه در دين مورد احتياجشان نيست ، سؤال نكنند ، زيرا اين امور هر گاه ظاهر شوند ، باعث ناراحتى و پريشانى آنها خواهد شد . هم چنان كه آن مرد از مكان پدر خود پرسيد و پيامبر فرمود : در جهنم است ! برخى گويند : يعنى از چيزهايى كه خداوند از آنها عفو كرده است سؤال نكنيد كه اگر براى شما آشكار شود ، ناراحت مىشويد . بنا بر اين جملهء « عَفَا اللَّهُ عَنْها » صفت براى « اشياء » است يعنى : « خداوند از بيان آنها خوددارى كرده و دربارهء آنها حكمى نداده است » كلام زجاج نيز بر همين معنى دلالت مىكند ، زيرا او مىگويد : - خداوند در اين آيه اعلام كرده است كه چنين سؤالاتى نبايد بشود ، زيرا اگر جواب آنها ظاهر گرديد ، موجب ناراحتى خواهد شد ، مخصوصاً هنگامى كه از پيامبر سؤال كنند كه آيات را براى آنها بيان كند . بدينترتيب خداوند متعال از چنين كارى