فكيف اذا حللت بدار قوم * و جيران لنا كانوا كرام يعنى چگونه است هنگامى كه وارد شوم در خانهء قوم و همسايگان كريممان ( كانوا زايد است ) زجاج گويد : اين مطلب غلط است چه اگر « كان » زايده بود ، خبر آن منصوب نمىشد ، بدليل همان بيتى كه بدان استناد جسته است . على بن عيسى گويد : « كان » براى اين آمده است كه دلالت كند بر اينكه نكاح با همسر پدر ، قبلا هم فاحشه بوده است . و ساء سبيلا : « سبيلا » تميز است و فاعل « ساء » ضمير مستتر و مفسر آن « سبيل » است و مخصوص بضم حذف شده است . يعنى : اين راه ، بد راهى است . شان نزول ابن عباس و قتاده و عكرمه و عطا گفته‌اند : اين آيه در بارهء روش مردم جاهليت نازل شده است كه با همسر پدر ازدواج مىكردند . گفته‌اند : صنوان بن اميه با همسر پدر ، فاخته دختر اسود بن مطلب و منظور بن ريان بن مطلب با همسر پدرش مليكه دختر خارجه ازدواج كرد . اشعث بن سوار مىگويد ، ابو قيس كه يكى از انصار و مردى صالح بود درگذشت و پسرش قيس از همسرش خواستگارى كرد . وى گفت : من ترا فرزند خويش مىشمارم و تو در ميان قوم خود مردى صالح هستى . من خدمت پيامبر گرامى مىروم و كسب تكليف مىكنم . سپس نزد پيامبر رفت و ماجرا را شرح داد . پيامبر فرمود : بخانه‌ات بازگرد و اين آيه نازل گرديد . مقصود قبلا در بارهء شرائط نكاح ، دستوراتى داده شد . اكنون به بيان كسانى كه ازدواج با آنها صحيح است يا صحيح نيست پرداخته ، مىفرمايد : وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ : با كسانى كه پدران شما آنها را بهمسرى گرفته‌اند ازدواج مكنيد . برخى گفته‌اند : منظور اين است كه با زنانى كه پدرانتان با آنها