الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
305
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيهء 94 قرائت اهل كوفه ، بجز عاصم در هر دو مورد « فتثبتوا » و ديگران « فتبينوا » خواندهاند . ابو على گويد : وجه قرائت اول اين است كه تثبت بر خلاف اقدام و به معناى تانى و ملايمت است كه مناسب اين مورد مىباشد . وجه قرائت دوم اين است كه تبين گاهى از تثبت ، محكمتر است . چنان كه وارد شده : « التبين من اللَّه و العجلة من الشيطان » يعنى دقت در كارها از جانب خداوند و عجله از جانب شيطان است . در اين جمله ، تبين و عجله در مقابل يكديگر قرار گرفتهاند و اين خود دليل اين است كه تبين و تثبت ، به يكديگر نزديك هستند . شاعر اين كلمه را به معناى توقف و زجر به كار برده است : ازيد مناة توعد يا بن تيم * تبين اين تاه بك الوعيد يعنى اى پسر تيم ، آيا زيد منات را بيم مىدهى ، توقف كن و ببين كه بيم دادن در كجا ترا گمراه كرده است ؟ شاميان و اهل مدينه و حمزه و خلف « السلم » را بدون الف و ديگران « السلام » را به الف خواندهاند و از عاصم « السلم » بكسر سين روايت شده است . ابو على گويد : قرائت « السلام » بنا به دو احتمال است : يكى اينكه به معناى تحيت و درود باشد . يعنى هر كس شما را به رسم مسلمانان تحيت گويد و سلام كند ، مگوييد : از روى ترس است ، بلكه شمشير را از او بگردانيد . ديگر اينكه : به كسى كه با شما جنگ نمىكند مگوييد : مؤمن نيست . ابو الحسن گويد : وقتى كه گويند : « فلان سلام » منظور اين است كه با كسى آميزش ندارد و از مردم بر كنار است . و قرائت « السلم » به معناى انقياد و مسالمت است نسبت به مسلمانان . نظير : « وَ أَلْقَوْا إِلَى اللَّهِ يَوْمَئِذٍ السَّلَمَ »