الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

239

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيهء 75 لغت ولدان : جمع ولد . كلماتى كه بر اين وزن هستند بيشتر بر وزن « فعال » جمع بسته مىشوند ، مثل : جبل ، جبال و مثل : جمل ، جمال و گاهى بر وزن « فعلان » مثل : ولدان ، و مثل : خرب ، خربان و مثل : برق ، برقان و . . . اعراب ما : اسم استفهام ، مبتدا لا تُقاتِلُونَ : محلا منصوب و حال يعنى : « اى شيئى لكم تاركين للقتال » و المستضعفين : مجرور و عطف بر « فى سبيل اللَّه » مبرد گويد : عطف است بر « اللَّه » الظالم : صفت قريه است لكن در حقيقت صفت براى اهل قريه است و چون بمنزلهء فعل است ، صفت بودن آن از قريه - كه مؤنث است - مانعى ندارد . اين موضوع در صفت تفضيل كه بمنزلهء فعل نيست ، غير جايز است بنا بر اين نمىگوييم : « مررت برجل خير منه ابوه » كه خير صفت « ابو » است نه « رجل » مقصود در اين آيه خداوند ترغيب مىكند كه ناتوانان را نجات بدهند ، از اينرو مىفرمايد : وَ ما لَكُمْ لا تُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ : چه عذرى داريد كه در راه اطاعت خدا و عزت بخشيدن دينش جهاد نمىكنيد ، در حالى كه همهء اسبابى كه جهاد را لازم مىسازند ، فراهم شده‌اند ؟ وَ الْمُسْتَضْعَفِينَ : و در راه يارى اشخاص ناتوان و بقولى در راه عزت بخشيدن و دفاع از آنان ، چرا جنگ نمىكنيد ؟ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ : اشخاص ناتوان عبارتند از مردان و زنان و اطفال .